Leita í fréttum mbl.is

Bloggfćrslur mánađarins, júlí 2013

Ćvintýri: Dauđinn á jöklinum

Dauđinn á beltum

Íslensk náttúra getur veriđ váleg og ţađ getur nútíma "action-ferđamennska" einnig veriđ. 

Íslenskt fyrirtćki selur fólki ferđir á snjósleđum upp á jökla. Allt virđist í himnalagi og framkvćmdastjóri fyrirtćkisins er sagđur jöklasérfrćđingur. Hver vill ekki  á vélsleđa á 15 km. hrađa međ slíkum manni. Hvar fćr mađur annars titilinn "Glacier Expert"? Upplýst er á vefsíđu fyrirtćkisins, ađ menn ţurfi ökuréttindi, vćntanlega bílpróf, til ađ aka vélsleđunum. 

En á jöklinum bíđur svo dauđinn. Mađur sá frá Kínverska lýđveldinu á Taiwan, sem lést í ferđ fyrirtćkisins, er sagđur hafa upplýst ranglega ađ hann hefđi ökuréttindi. En í ljós er komiđ ađ hann hafđi reynslu af vespum. En hvađ á vélsleđi sameiginlegt međ bifreiđ? Jöklasérfrćđingurinn segir ađ "mađurinn hafi laumast til ađ fara á vélsleđann, sett bensíniđ í botn og misst stjórn á sleđanum međ fyrrnefndum afleiđingum. Mikil mildi ţykir ađ ađrir ferđamenn slösuđust ekki."

Ćvintýraferđir á Íslandi, ţar sem líf fólks getur hangiđ á bláţrćđi, eiga ekki ađ vera möguleiki nema ađ ţátttakendur geti sýnt fram á mikla reynslu af t.d. vélsleđum. Öđrum ber ađ fá eins dags kennslu á vélsleđa međ tilheyrandi varnađarorđum um hćttur ţessa varasama farartćkis.

Á vefsíđu annars fyrirtćkis, sem einnig bíđur upp á ferđir á Langjökul er međal annars upplýst ađ börn niđur ađ 8 ára aldri međ skóstćrđar 35 komist í slíkar ferđir, en ţetta fyrirtćki virđist ţó krefjast ţess ađ menn séu međ ökuskírteini á sér. Reynslu úr vélsleđaíţróttinni er ţó ekki krafist:

Age limit: 8 years as a passenger on the snowmobile. Children 8-12 years old get 50% discount.

[Sjá hér um börn og snjósleđa]

Special skills required: Anyone driving the snowmobile must have a valid driving licence with them. No prior knowledge of the sport is required.

Eins og Chris frá BNA upplýsir á enn annarri vefsíđu fyrirtćkis (Eskimos) sem býđur upp á vélsleđaferđir á jökla á Íslandi:

"Snowmobiles are a hell of a lot of fun!"

Kannski ekki, ţegar eigendum ţessa fyrirtćkja er leyft ađ tjá sig á miđur sómasamlegan hátt um dauđa ţátttakenda í ferđum ţess í fréttum, ţegar greint er frá nafni hins látna ferđamanns.

En kannski ţarf mađur ekki ađ sýna eins mikla virđingu viđ dauđa stćrđfrćđiprófessors frá Taiwan eins og viđ dauđa Íslendinga, ţegar greint er frá slysum sem ţeir farast í ?


RÚV-kirkjan

RíkiskirkjanThjodvarpid

Ekki má bregđa sér í danskan sumarbústađ í viku eđa svo til ađ njóta algjörs netleysis, trúleysis og stunda núdisma og önnur forbönnuđ trúarbrögđ, án ţess ađ stórfurđuleg umrćđa gúrkutíđarinnar á Íslandi haldi ótrauđ áfram. Makalausar samlíkingar RÚV og ţjóđkirkjunnar hafa geysađ ađ undanförnu.

Brynjar Níelsson ţingmađur og formađur Vantrúar, Egill Óskarsson leikskólakennari, eru komnir í hár saman út af RÚV og Ţjóđkirkjunni.

Ţađ er ekki laust viđ ađ sumir Íslendingar hafi gert RÚV ađ trúarbrögđum sínum og fréttamenn, sem endalaust flytja fréttir af Gaza og vorinu í Íslam, ađ guđspjallamönnum sínum. Ţegar Egill Helgason var á RÚV var hann vissulega ćđstiprestur margra Íslendinga, Varabúdda og Siđferđispáfi fjölda Íslendinga. Nú er hann í sértrúarsöfnuđinum Eyjan.is.

Ţađ skýtur hins vegar skökku viđ ađ mađur eins og leikskólakennarinn Egill Óskarsson haldi uppi vörnum fyrir RÚV-kirkjuna, ţegar hann vill fá ađ vita af hverju skóflađ sé fé í Ţjóđkirkjuna međan ađ sumir vilja setja RÚV á fórnaaltariđ.

Sjálfur hefur Egill hvatt til ađ drepa fólk sem les Passíusálmana opinberlega (sjá hér). Ţessar hálf-trúarlegu kenndir, ađ drepa ţá sem ekki eru á sömu skođun og mađur sjálfur, koma yfir leikskólakennarann vegna ţess ađ hann hefur gert sér grein fyrir ţví ađ ţađ er gyđingahatur í Passíusálmunum.

En Egill Óskarsson hefur ekki gert sér grein fyrir ţví ađ gyđingdómur og gyđingar, sem verđa fyrir hatrinu, óska ekki ađ fólki sé slátrađ. Enginn gyđingur vill sjá höfuđ rjúka frá bol örgustu trúarandstćđinganna íslensku,  sem sýnt hafa blóđuga ţörf sína fyrir Passíusálmana međ ţví ađ lesa ţá upp í kirkjum landsins. Međal flytjanda Passíusálmanna í íslenskum kirkjum eru margir yfirlýstir trúleysingjar og Alţingismenn.

Morđ og dráp eru ađferđir gyđingahatursins, öfganna og vantrúar. Nóg er ađ menn hćtti flutningi haturssálmanna, t.d. á RÚV, ţar sem ţeir eru fluttir árlega af mikils metandi mönnum. Egill Óskarsson verđur ađ muna, ađ RÚV er einmitt helsta kynningarmiđstöđ gyđingahatursins sem hann vill hefna og myrđa fyrir.

Kannski hyggur Egill á fjöldamorđ í Efstaleiti? Ţá ţekki ég góđan lögfrćđing, Brynjar nokkurn Níelsson, sem örugglega mun verja hann. Brynjar er lítiđ gefinn fyrir harđa dóma (sjá hér).

AMEN


Ţýskur hvalur međ bćgslalćti

altmaier
 

Ég er ekki mikiđ gefinn fyrir hvalveiđar Hvals hf. Ég tel ţćr ekki vera ţjóđhagslega iđju eins og málin standa nú. Hvalveiđar ţćr sem Kristján í Hval stundar eru ekki íslenskar. Ţetta eru iđnađarhvalveiđar eins og margar Evrópuţjóđir stunduđu, og voru ţćr nćrri ţví búnar ađ útrýma hvölum á fyrri hluta 20. aldar. Ég er ekki einu sinni viss um, ađ Kristján í Hvalnum hafi kaupanda ađ ţeim hvalaafurđum sem hann er ađ senda úr landi nú.

En ţegar mađur sér ađferđir Peter Altmeiers umhverfisráđherra í Ţýskalandi og sér tvískinnung ţýska ríkisins blöskrar manni. Ţýskaland er ESB-ríki sem hefur selt tćknibúnađ til Íran. Frá höfnum Ţýskalands er auđveldara ađ senda vopn til öfgaríkja eins og Írans en hvalkjöt. Til Ţýskalands má flytja 4 sinnum meira af eiturúrgangi en Ţjóđverjar flytja sjálfir út. Til skamms tíma var einnig auđvelt ađ flytja ólöglega líffćri fátćklinga í ţriđja heiminum til Ţýskalands. Mér sýnist svona á útlitinu, ađ hinn einmanna piparsveinn, Altmaier ţurfi brátt á nýju hjarta ađ halda og vonandi verđur ţađ nýja betra en ţađ sem nú er í Altmaier. Loforđ hans um ađ vernda hnísuna, sem kallast Schweinswal á ţýsku, eru grunsamleg. Altmaier hefur lýst ţví yfir, ađ  "Der Schutz der Schweinswale liegt mir besonders am Herzen". Ţetta grunađi mig.

En eins og menn geta séđ í ţví rugli sem Altmaier hefur sent frá sér (sjá hér), er hvalkjötsflutningur Hvals hf. löglegur. Altmeier segir í bréfi sínu, ađ hann hafa haft samband viđ önnur ríki í ESB til ađ stöđva útflutning á hvalaafurđum frá Íslandi og Noregi. Ţetta er ekki útflutningur Íslendinga, heldur Kristjáns Loftssonar. Ef útflutningur Kristjáns um ţýskar hafnir er löglegur, liggur beinast viđ ađ Kristján Lofsson kćri Ţýskaland fyrir ólöglegar ađgerđir í sinn garđ. Líklegt er ađ íslensk yfirvöld geti stutt viđ bakiđ á einfaranum í ţeim efnum.

Altmaier tínir til CITES-reglur og ESB-reglur og segir ađ langreiđar séu í útrýmingarhćttu. Ţađ er hvalategundin vissulega á Suđurhveli, en ekki á Norđurhveli. Hverjum er Altmaier ađ reyna ađ ljúga ađ. Ţetta er eins og ţegar ţýskir diplómatar upplýstu áriđ 1949 fólk í öđrum löndum um ađ Adolf Eichmann vćri látinn, ađ hann hefđi skotiđ sig, ţó svo ađ ţýsk yfirvöld hefđu áriđ áđur skuldbundiđ sig til ađ finna hann lifandi, ţví vitađ var ađ hann var á lífi. Ţýskur tvískinnungur.

Mikiđ hefđi heimurinn veriđ betri ef Ţjóđverjar hefđu sýnt eins mikla manngćsku á 20. öldinni eins og ţeir sýna hvölum nú.

Ég endurtek: Ég sé enga ástćđu fyrir Íslendinga til ađ veiđa stórhveli. Ef menn vilja hrefnukjöt fyrir heimamarkađ ţá veiđa menn hrefnu. Ég hef meiri áhyggjur á ţýskri heimsvaldastefnu og ESB-ađgerđum en hvalveiđum.


Nýtt safn á Selfossi

Skyr
 

Fischersund ţekkja flestir, en nú er komiđ Fischer-setur. Ţađ er um ađ gera á grćđa á snillingnum sem dó akkúrat ţegar ţrír mismunandi og stríđandi hópar voru ađ reyna ađ fá sem mest út úr honum hálfdauđum.

Dauđur er hann víst líka nothćfur. Á sýningunni mun vera heill skápur međ gyđingahatri sem japanska fylgjan sendi út fyrir Fischer. Hún hljóp sem kunnugt er međ auđćfin til Japans og heldur ţar veglegar te-athafnir. Ţarna er einnig ađ finna skyrdollur sem Fischer tćmdi í einvígi aldarinnar og sem kom honum úr jafnvćgi, ţví mađurinn var auđvitađ međ laktósaóţol eins og allir karlar í Neményi ćttinni. Ţarna er líka húsfluga úr lampa í Laugardalshöllinni sem Spassky geymdi lengi. 

Skuggi sá sem Fischer kastađi á skákíţróttina komst hins vegar ekki fyrir á sýningunni.


mbl.is Fischer-setur opnar á Selfossi
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Allt er gott í hófi

eitur

 

Nú berast fréttir af ţví ađ Omega 3 sé (mögulega) krabbameinsvaldandi. Slíka pillu eiga sannir Íslendingar, sem ţamba lýsi og éta Omega 3 í öll mál, erfitt međ ađ kyngja. En ef Omega 3 fitusýra er tekin inn sem fćđubót og til heilsubóta eiga menn nú á hćttu ađ lenda á krabbameinsdeildinni.

Fyrir skömmu kom ég inn á ađrar hćttur sem vísindamenn í Danmörku hafa tengt Omega 3. Sjá hér. Lítiđ, ef nokkuđ, var greint frá ţeim niđurstöđum í íslenskum fjölmiđlum. 

Ţađ er kannski orđiđ hollara ađ reykja en ađ fylla sig af lýsi (ljósaolíu)? Allt er gott í hófi eins og kerlingin sagđi.

Poisson Poison

Eina mosku međ öllu nema hatri

wagenstraat_synagogue_1023640
 

Nú er moskuumrćđan blossuđ upp aftur. Ţađ er beljandi gúrkutíđ. Fólk er ađ verđa satt af ţví ađ fara hamförum yfir ţví sem forsetinn gerir eđa gerir ekki. Málsmetandi menn hamast ţess í stađ gegn mosku, eđa međ. Lćknir og fyrrum borgarstjóri er á móti og sonur Jóns Baldvins er međ.

Sama er mér um ţá karla. Moska er einfaldlega mannréttindi ţeirra sem eru múslímar á Íslandi. Ef ţeir vilja byggja hana, ţá gera ţeir ţađ eftir tilskildum reglum. Mér finnst ţó alltaf einkennilegt hvernig fjöldi múslíma á Íslandi er ýktur. Ég held ađ ţađ verđi fremur fámennt í moskunni. Svo mun vera til annar tilbeiđslustađur múslíma í Öskjuhlíđinni, sem ku vera í hrópandi andstöđu viđ hópinn sem vill reisa mosku í Sogamýrinni.

Hvađ veldur ţví ađ fólki líđur svo illa viđ tilhugsunina um mosku í Reykjavík? Jú, sjáiđ til, á Íslandi hefur alltaf ríkt útlendingahrćđsla og fordómar. Kynţáttahatur ríkir ţar jafnt á međal vinstri og öfgahćgrimanna. Íslam er, eins og Kristindómur, lélegt afbrigđi af Gyđingdómi, sem einnig er hćgt ađ gagnrýna. En fólk hefur frelsi til ađ trúa, ţó svo ađ ţađ fari í taugarnar á trúleysingjum og kynţáttahöturum - og sumum kristnum mönnum.

Í landinu er trúfrelsi og enginn getur komiđ í veg fyrir mosku, ef menn vilja reisa hana. Um ađ gera ađ fá sýnagógu í leiđinni. Ţví stakk ég upp á fyrir all nokkru síđan (1994) og ekki veit ég til ţess ađ ađrir hafi gert ţađ fyrr. Ég skrifađi m.a.: „Ţađ er ekki nóg ađ yrkja landiđ, fólkiđ verđur einnig ađ fegra. Ég fagna ţeim degi, ađ moska rís í Mosfellssveit eđa sýnagóga á Selfossi og ađ bćnir á Alţingi verđi ekki ađeins kristnar". 

Á nćsta áriđ held ég upp á 20 ára moskuyfirlýsingu mína og vćnti ađ einhver sendi mér grísakótelettur í bréfi.

Hins vegar, ef kirkja, moska eđa önnur musteri eru notuđ til ađ bođa hatursbođskap í garđ annarra trúarbragđa og ţjóđa, ţá höfum viđ Íslendingar lög, sem taka á slíku. Ţađ varđar viđ lög á Íslandi ađ bođa hatur gegn trúarbrögđum og kynţáttum. Vissulega hefur hatur veriđ mikiđ í Íslam, en einnig í Kristni.

Myndin efst er af Mosku i Wagentraat i den Haag í Hollandi. Ţegar fađir minn var ungur og bjó í borginni međ foreldrum sínum, var ţetta hús sýnagóga, samkunduhús gyđinga. Hatur, sem átti rćtur í aldagömlu gyđingahatri kristinna fór úr böndunum og olli ţví ađ ekki var grundvöllur fyrir ađ halda uppi söfnuđi gyđinga í ţessu húsi lengi eftir síđara stríđ. Íslendingar hafa líklega heyrt um Helförina, ţó ţeir séu nú mest upptekin af sjálfum sér.

Sams konar hatur er víđa bođađ í dag, ma. í moskum. Ég vona ađ viđ ţurfum aldrei ađ hlusta á slíkt hatur í moskum á Íslandi. Ég vona ađ vinstri menn, sem venjulega lýsa frati á trúarbrögđ (nema ţegar ţeir fá ólmir ađ lesa gyđingahatur í Passíusálmunum í kirkjum landsins), styđji ekki moskubyggingu til ţess eins ađ ala á hatri. Ekki býst ég viđ ţví ađ ţeir fari ađ beygja sig til Mekka eftir ađ beygingar í átt ađ Moskvuborg lögđust af, en mađur veit nú aldrei. Ţeir fara enn hamförum.

Bendi svo á ţessar fyrri fćrslur mínar frá 2008  og 2010:

Mosku hér og nú (2008) Mosk(v)u strax ! (2010), Trú friđar og umburđarlyndis skal vera velkomin (2010)

Wagenstraat 

Samkunduhúsiđ í Wagenstraat í den Haag um 1950, og moska í sama húsi í dag

Wagenstraat moska


Vanadýr í láglaunastétt

Kennari nokkur i bćnum Richardson í Texas, Dale Irby, hefur sannađ okkur og sýnt ađ kennarar eru láglaunastétt - eđa vanadýr.

Fyrir nokkrum árum uppgötvađi hann sér til hrellings ađ hann hafđi alltaf veriđ í sömu fötunum ţegar teknar voru af honum myndir í skólaárbókina. Alls í 40 ár. 

Reyndar átti Dale Irby 7 mismunandi gleraugu á ţessum 40 árum. Fyrstu gleraugun hans eru aftur komin í tísku.

Kona ţessa nýtna manns er jafnvel útsjónasamari en hann, ţví hún hvatti hann til ađ halda ţessu áfram, ţví ţá yrđi hann átrúnađargođ. Hún hafđi á réttu ađ standa.

Hjónin munu halda námskeiđ fyrir Íslendinga í ţví hvernig hćgt er ađ vera nýtnari. Skráiđ ykkur hér.


Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband