Leita í fréttum mbl.is

Fćrsluflokkur: Menning og listir

Fornleifur hinn heppni var međ máliđ um daginn...

Screenshot 2022-04-15 at 15-41-11 40 Statue 1939 New York World's Fair Photos and Premium High Res Pictures - Getty Images

Ţeir sem í dag lesa grein Morgunblađsins um ljótu myndbrjótana sem réđust međ brussugangi, og vopnađar slípirokki og fávisku, á litla styttu af hvítingjakonu sem fćddi barn í Ameríku fyrir um 1000 árum síđan, ćttu kannski ađ líta inn hjá Fornleifi.

Um daginn greindi Fornleifur frá sögu ţessa bílćtis, sem sumt fólk leggur svo mikla fćđ á, ađ ţađ vill koma ţví fyrir kattarnef. En heimskan og eitthvađ amerískt rugl rćđur ţeirri skemmdarfýsn.


mbl.is „Međ sérstakari málum sem mađur man eftir“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Íslenska lokalausnin - hakakross málađur á bćnhús rússnesku rétttrúnađarkirkjunnar í Reykjavík

Hakakross fábjánanna

  Sumt frekar frumstćtt fólk á Íslandi, sem er haldiđ skemmdarverkafýsn, ţekkir greinilega ađeins eina lausn á vandamálum: Árásir á helga stađi. Slíkar árásir hafa lengi veriđ stundađar á Íslandi. Svínhausar og svínablóđ á lóđ undir mosku. Ţađ eru afkomendur fólks sem var spćlt yfir ţví ađ Hitler hertók ekki Íslandi og sem vildi nasistakóng. Ţetta óeđli gengur nefnilega í ćttir.

Ađeins virđist til einn sérfrćđingur til í greiningar á ástandinu, prófessor Jón Ólafsson , eftir ađ hinn, sem líklega veit meira um Úkraínu en Jón, dró sig í hlé ţegar hann greindi ástandiđ rangt og taldi ađ Pútín myndi ekki rífa Úkraínu á hol. Sá sérfrćđingur sem eftir stendur í sjónvarpssal er álíka fjölbreyttur í greiningu og Pútín er í yfirlýsingum sínum, og ţví afar lítiđ á honum ađ grćđa, ef mađur les ekki erlenda fjölmiđla beggja ađila.

Ţađ er svo ekki lengur hćgt, ţví hinn vestrćni heimur međ sitt hjal um frelsi til skođana er búiđ ađ skrúfa niđur í Pútunni litlu, svo hún getur ekki einu sinni gaggađ heima hjá sér og hvađ ţá utan landamćra keisaradćmisins. Svo eru hinir, sem sćkja fróđleik sinn til bandarískra sérfrćđinga eins og Timothy Snyders, sem segir Úkraínumenn afkomendur víkinga frá Skandinavíu. Ţađ eru víst víđa til hćnuheilar en í Rússlandi.

Skemmdaverk er lausn íslenska fábjánans

RÚV flutti í gćr frétt af lúalegri árás einhverra aumingja á lítiđ bćnhús rússnesku rétttrúnađarkirkjunnar í Reykjavík, sem mest af öllu líkist litlum garđskála frá BYKO.

Garđhús geta innbyrt mikla helgi ef rétt er ađ stađiđ.  Sorgleg árás sýnir okkur helgina, ef međöl manna sem hatast út í Rússa eru svo lúalega. RÚV lćtur nćgja, ađ sýna fréttina, en enn hef ég ekki séđ ríkisfjölmiđilinn skrifa á vefsíđu sinni um íslenska aumingjaháttinn á hinu helga bráđabyrgđabćnhúsi Rússnesku kirkjunnar.

Fulltrúi Rómversk kaţólsku kirkjunnar var mćttur til ađ sýna samstöđu sína og dómkirkjupresturinn í Reykjavík. Góđ samstađa og lofsverđ!

Samtök (Chabad) rabbínans í Reykjavík fá peninga frá úkraínskum ólígörkum sem einnig styđja hinar nazísku Azov-sveitir landsins.

Ég sá ţví miđur ekki rabbínann á Íslandi sem kemur úr röđum Chabad-samtakanna, sem reka voldugan bissness í Úkraínu í samstarfi viđ ţarlenda ólígarka og ţjófa, eins og einhverjir kunna kannski vita.

Ţeir reisa sér ekki nein aum garđskýli heldur borga ólígarkarnir fyrir brútalistísk stjórhýsi sem sćmdu sér vel í Gotham City bandarísksa óraunveruleikans - eđa á ströndinni í Eilat í Ísrael. Í ţví stórhýsi halda sumar af verstu öfgaflokkum Úkraínu til hćgri landsfundi sína, ţegar ţćr eru ekki ađ berjast viđ rússneska minnihlutans á austasta hluta Úkraínu. Ţađ er vitaskuld ekkert annađ en Shonde (einnig boriđ fram og skrifađ  shande, shonda, schande, schanda, shandeh, shandah) ef notađ skal gott jiddískt orđ međ fjölbreyttan framburđ, sem íslenski Chabad-rabbínin ţekkir vel. En Chabad sér ekkert slíkt gegnum ţykkan skóg grćnna dala sem ţeir hafa meiri áhuga á en Hashem (Drottni).

Hvern styđjur Vatíkaniđ?

Reyndar verđur mađur einnig ađ beina pillu í formi spurningar til Jakobs Rollands kanslara rómversk-kaţólskra á Íslandi: Styđur kirkjudeild hans eđa Vatíkaniđ ađgerđir séra Mihayl Gredils í Horodok nćrri Lviv í Úkraínu?

Séra Gredil er stríđsprestur, fasisti og gyđingahatari, sem lćrđi guđfrćđi í Lublin Póllandi. Síđari árin hefur hann veriđ upptekinn viđ ađ grefra fallna Öfgaúkraínumenn í Austur-Úkraínu, ţar sem hann hefur einnig sjálfur barist gegn rússneskum minnihluta undanfarin ár.

Nú rekur Gredil velgjörđarsamtök í Horodok og safnar herbúningum og vopnum fyrir utan ađ sanka ađ sér söltuđu agúrkum og bleyjum fyrir börn ţeirra Úkraínumanna sem berjast undir merkjum öfgamanna til hćgri í Úkraínu. Heilög ţrenning Gredils virđist vera nýjung í kaţólsku kirkjunnar. Sóknarbörn hans dýrka Jesús Krist, móđur hans Maríu og heilaga Stepan Bandera. Stepan Bandera var versti gyđingamorđinginn međal Úkraínumanna. Í dag er hann ţjóđhetja í Úkraínu. Kannski getur ţetta skýrt afstöđu Pútíns.

Lesiđ um ţennan sérstćđa fulltrúa rómversk-kaţólskra á Íslandi - á Fornleifi í dag (sjá hér). Sr. Gredil segist berjast í umbođi Páfans í Rómi. Ţađ er svo spurningin Rolland kanslari, hvort Mihayl Gredil geri ţađ nú í raun og veru?

274522863_10209085546252472_3854470450116370377_n


Questo Dottore

271831447_4692855780751994_3525269184666273036_n

Hvert í Rjúkandi. Nú ćtlar Lćkna-Tómas ađ flytja lögheimili sitt vestur á Firđi, nánar tiltekiđ til Fremri-Questu í Arnardal. Hann vill fyrstur manna á Íslandi eiga tvö lögheimili. Ţađ lćkkar vitanlega fasteignargjöldin á sumarhúsinu.

Ég trúi ţví ađ Tómas geri ţađ sem hann ćtlar sér - eins og alltaf - líkt og einhver fígúra í norskum framhaldsţćtti. Fyrir vestan eru menn vanir ađ hliđra til, svo ađ góđir drengir geti gert hlutina. Best vćri ef Tómas reisti sjúkrahús í Questudal, á langri klöpp ţar sem heitir Digurbarki, svo hann ţurfi ekkert ađ flytja til Noregs eđa fara suđur í sumarhúsiđ sitt í Reykjavík. Vestfirđingum sárvantar lćkna og vitaskuld fjölmargar hjúkkur.

126013464_715443159351133_2624180794270948876_nEn á slíkum spítalaframkvćmdum er ţó einn afar mikill haki. Án nýrra virkjanna, Byggđalínu, kjarnorkuvera og nýrra flugvalla verđa allir uppskurđir á Questuspítala heldur ótryggir.  Ţađ sama gildir međ tölvuuppskurđi heima í stofunni í Questu. Ekkert slíkt verđur hćgt međ grútarlampanum einum. Legg ég ţví til ađ Tómas fái sér heldur undirristuspađa eđa skurđgröfu.

Listaverkiđ ađ ofan gćtum viđ kallađ Tómas fyllir pyngjur sínar. Ţví allt gengur ţetta út á ađ fylla pyngjur sínar og fá sérstćđa fyrirgreiđslu, sem venjulegt fólk sem ekki á ljósblágrćna skurđarkyrtla fćr aldrei í ţessu auma jarđlífi.  Hvenćr líđur eiginlega lćknaveldiđ á Íslandi undir lok?

Taliđ er ađ ţessi Osprey Questo fýlupoki tilheyri Lćkna-Tómasi. Hann var fullur af plasma.

Screenshot 2022-01-23 at 11-21-19 Travel gear reviews get ready for adventure in 2018


Ţrískipting valdsins

Mútur

Nýr forseti Alţingis, Birgir Ármannsson, leggur nýjan skilning í ţrískiptingu valds síns. Hún er ţessi: Forseti, bjalla og súkkulađirúsínur.

Reyndar gerđist ţađ á fyrsta degi nýs ţinghalds ađ forseti fékk "rangar rúsínur". Biggi er afar íhaldssamur og borđar ađeins kúlur sem eru hjúpađar međ dökku súkkulađi, og setti ţađ sem skilyrđi er ljóst varđ ađ hann var ekki tćkur á ráđherrastól.

En alvarleg mistök urđu í Alţingissjoppunni í gćr. Á fyrsta degi nýs ţings var forseta byrlađ spörđum međ lakkrís og rjómasúkkulađi, sem er ţekkt ađferđ til ađ skapa vindverki og lausar hćgđir.

Fóđur

 

Birgir, sem ekki er mikill bindindismađur á gott og nautnir, tók sér tvćr, en sá strax ađ sér og setti eina til baka. Mistök verđa víst víđar en hjá kjörstjórnum. Héđan í frá verđur hver kúla og sérhvert frć, sem forseti setur upp í sig, talin og endurtalin ofan í hann.

Ţess má geta ađ á ţýska ţinginu, Bundestag, er annađ í skálinni en á Íslandi. Ţýski ţingforsetinn fćr ađeins lífrćnt rćktađ snakk, sem eykur mćlsku manna og sér í lagi furđufugla. Kannski vćri reynandi ađ gefa Birgi Sprech Perlen. Reynslan er hins vegar eftir ađ sýna okkur, hvort Birgir ţurfi sinn daglega haltukjafti-brjóstsykur.

Fađir minn sálugi, flutti fyrstur manna á Íslandi inn ţessa eđalfrćblöndu frá Ţýskalandi sem fćr fugla og furđudýr til ađ tala og halda rćđur. Misjafnir voru ţó dómarnir. Margir kvörtuđu undan ţví ađ páfagaukarnir vćru farnir ađ segja Heil Hitler og hćtti fađir minn ţví umsvifalaust ađ flytja inn ţessa tilteknu fóđurblöndu. En eftirspurnin var af ýmsum ástćđum alltaf mikil í Keflavík ... og međal félaga í Junior Chamber.

fullimage_n_pss_000000000000021172_de_2


Ókeypis jólabók - Jólagjöf Fornleifs til ţjóđarinnar

5umaof

Ódýrasta jólabókin í ár er Laxness leiđréttur. Hún kostar ekki neitt og hún fćr náttúrulega engin verđlaun, ţví hún tekur á heilögum sannleika ýmissa stađnađra hópa í íslensku ţjóđfélagi, t.d. íslenskri tungu sem oft vefst um tönn eins og öđru sem trođiđ er upp í munninn á landanum. Enginn bókaútgefandi ţorir ađ gefa bókina út.

Ţiđ getiđ auđveldlega fengiđ ykkur bókina í nćstu bókabúđ og jafnvel á sértilbođi í kjötborđinu í Hagkaup og Bónus. Laxness leiđréttur er ţví miđur enn ekki til í vegan-gerđ. Til ţess er of mikiđ kjöt á henni. Bókin er samt kolefnisvćn, bla, bla bla, etcetera.

Ţađ eina sem menn ţurfa ađ gera er ađ taka upp snjallsímann í fyrrgreindum verslunum og víđar, t.d. í sjoppum, og leita ađ Fornleifi (í nefnifalli). Spjaldtölvuna (pödduna) er einnig hćgt ađ nota í stađ ţess ađ skođa myndir af .. barnabörnum, og jafnvel tölvuna í vinnunni - ef enginn sér til.

Ţetta er einkar hreinleg jólagjöf og ekki ţarf ađ alkóhólísera hana eđa bera grímu viđ lestur hennar. Eitt staup međ henni sakar kannski ekki, svo ómeđvituđ nauđgun höfundar á ţeirri ilhýru uppgötvist ekki.

Jólahlekkurinn í ár


Laxness viđbćtur

856550

Eruđ ţiđ búin ađ fá ykkur eintak af nýju bókinni um Laxness? Ţađ er auđvelt, ţví hún fćst nú mjög ódýrt sem fríbók á Fornleifi, á vinstri dálkinum efst. Kaflarnir hafa birst hćgt og bítandi, einn eftir annan síđustu tvćr vikurnar

Ţegar eru komnir 9 kaflar, bundnir inn í krókódílaskinn međ gyllingu (ţetta er nefnilega viđhafnarútgáfa) 10. kaflinn kemur á morgun, 14.7.2021, og sá 11 í vikulokin. Ég get lofađ ađ spennan eykst. Nú fara allir ađ verđa síđastir ađ ná í og lesa ţessa fríbók eftir sendisvein Fornleifs, Vilhjálm Örn Vilhjálmsson. Hér er t.d. kafli 7, sem er stútfullur af heimildum sem í miklum mćli fóru fram hjá bestu mönnum á Íslandi.

Á morgun birtist t.d. kafli um einlćga hundaást Laxness. Halldór Kiljan elskađi hundinn svo mikiđ ađ hann líkti honum og ţá sem elska hunda viđ Gyđingaţjóđina. Menn fréttu af ţessari óvenjulegu ást hans í Bandaríkjunum.

Lesiđ ţađ sem Halldór Guđmundsson međ leyfiđ og Hannes Gissurarson leyfislausi misstu af í góđum yfirreiđum sínum.

Viđbćturnar á Fornleifi eru vitaskuld smáatriđi í allri heildinni - en smáatriđi geta stundum veriđ stór.


Ókeypis bók um Laxness í smíđum á Fornleifi

Laxness mynd send til AAKnopfs b
Nú er smátt og smátt ađ verđa til ókeypis vefbók á blogginu Fornleifi. Ţar birtast bútar, sem ćvisöguritarar Halldórs Laxness ţekktu ekki og höfđu alls ekki fyrir ađ leita ađ. Fyrir bragđiđ er bókum ţeirra beggja ábótavant.
 
Ég er ekki ađ tala um Hannes frekar en Halldór međ leyfiđ. Alvarlegast ţykir mér, ađ aliđ sé á mýtu um hrun á vinsćldum Halldórs Laxness í Bandaríkjunum. Gögn sem ég birti á fríbókinni sýna ađ sala á Laxness minnkađi hvorki í BNA né hćtti vegna atbeinan sjálfstćđismanna á Íslandi, međ Bjarna Ben í fararbroddi. FBI var heldur ekki á bak viđ neitt plott gegn Laxness. Slíkt hafa sumir annars séđ í loftköstulum hugarheima sinna og jafnvel einn ćvisöguritari Laxness, sá er leyfiđ hafđi og blessun Laxness-fjölskyldunnar. Fjölskyldan hefur einnig lifađ í ţeirri trú ađ brugđiđ hafi veriđ fćti fyrir Laxness í Bandaríkjunum.
 
Fariđ á Fornleif, t.d. í dag og lesiđ sjötta kaflann, og hinir fyrri hafa ţegar birst á vinstri dálki Fornleifs. Fyrsti kaflinn er neđst og síđan ţeir nćstu í halarófu upp upp dálkinn. Strax á morgun, kemur sjöundi kaflinn og ţann áttunda getiđ ţiđ međtekiđ međ sunnudagskaffinu og morgunbrauđinu fyrir messu í byrjun nýrrar viku.
 
Já, og ţar međ er bókin alls ekki búin, en vart kemur ţó annađ bindi.

RÚV á Evrusjón

Aríar fyrir Hamas

... međ undurfagurt og ţjóđlegt lag sem ţau kalla Fordóma. Aríar hafa áđur stungiđ upp á Patagóníu, og Gísli Martini minnist áttugustu árstíđar ţeirrar hugmyndar.

Screenshot_2021-05-22 Rotterdam kallar - Ţáttur 2 af 2 RÚV Sjónvarp


Laxness - Texas

Astin Texas

Eitt af heitustu málunum í kuldakastinu á Íslandi er deila Ólínu Kjerúlf Ţorvarđardóttur og Björns Bjarnasonar. Ég hallast helst ađ ţví ađ kalla ţetta ljóta rimmu íslensks forréttindafólks međ sérţarfir.

Rit Ólínu Ţorvarđardóttur er persónulegt uppgjör afar skapmikillar konu, sem lítur á sig sem eins konar fórnarlamb og ţolanda Sjálfstćđisflokksins - líkt og hún telur Laxness hafa veriđ líka. Rit Ólínu er til umrćđu á Fornleifi nú ţar sem margt í ritrýni Ólínu er leiđrétt.

Björn Bjarnason hefur vitaskuld svarađ Ólínu, ţví hann er sonur föđur síns sem var einn fremsti ráđherra Sjálfstćđismanna á 20. öld. Börn halda oftast úti vörnum um minningu nánustu ćttmenna sinna. Björn svarar náttúrulega ţeim ásökunum hennar ađ fađir hans og Sjálfstćđisflokkurinn hafi komiđ í veg fyrir ađ Atómstöđin yrđi gefin út í BNA sem hafi útilokađ stóra hluti fyrir Laxness í henni Ameríku. En Ólína líkir hins vegar hálfgert sínum eigin "vandrćđum" viđ vandrćđi Laxness (ekki er leiđum ađ líkjast) og íhaldiđ er vitaskuld skúrkurinn.

Heimildarýni Ólínu er hins vegar međ afbrigđum léleg viđ ţetta atriđi í bók hennar og Björn er heldur ekki međ allt á hreinu. Ólína hefur ekki getađ lesiđ bók Halldórs Guđmundssonar sér til gangs, enda máliđ varđandi Laxness og tekjur hans af Sjálfstćđu fólki í Bandaríkjunum dreifđar um bókina. Bćkur HHG um Laxness koma víst ađ engu gagni heldur.

Mig langar ađ biđja ţetta valdafreka fólk (ţví Ólína er einfaldlega ekki fórnarlamb) ađ fara til Bandaríkjanna, ţegar ţađ verđur hćgt, nánar tiltekiđ til Austin í Texas.

Eftir ađ hafa hvílt úr sér jet-laggiđ á góđu 5 stjörnu hóteli sem hentar ráherra- og sýslumannabörnum, langar mig ađ biđja ţau ađ aka ađ Harry Ransom Center á University of Texas. Áđur en ţau koma ţangađ geta ţau beđiđ um ađgang ađ skalasafni Alfred A. Knopfs útgáfunnar (Alfred A. Knopf Inc. Records; Manuscript Collections MS 00062), og panta skjöl úr ţessum flokki sem varđar bréfaskriftir forlagsins viđ heimsskáldiđ Halldór X.Laxness, sjá hér fyrir neđan. Ţiđ lesiđ rétt Halldór X. Í BNA Trumps er Laxness ekki betur ţekktur en svo, ađ hann heitir ţar Halldor X. Laxness. Minnir ţetta óneitanlega á hann Malcolm, sem er ekki minna ţekktur en Laxness.

Í ţessum skjölum, bréfaskriftum viđ Laxness, er hugsanlega hćgt ađ sjá ástćđuna fyrir ţví ađ Alfred A. Knopf vildi ekki halda áfram útgáfu á Laxness. En ef til vill var ţađ Laxness X sjálfur sem vildi ekki láta gefa sig út í BNA?

Stađhćfingin um ađ Sjálfstćtt Fólk / Independent People, sem Alfred A. Knopf tók ađ sér ađ gefa út í Bandaríkjunum áriđ 1946, međ leyfi útgefanda og ţýđanda á Englandi, hafi veriđ metsölubók eru einfaldlega stađlausir stafir. Ţiđ getiđ lesiđ frekar um ţađ á Fornleifi.

Hér sjáiđ ţiđ, Björn og Ólína, möppur ţćr sem ţiđ ţurfiđ vćntanlega ađ skođa í Austin. Ţetta gildir líka fyrir menn sem skrifa bćkur um Laxness, bćđi löglegar og ólöglegar.

Svo óska ég Birni og Ólínu góđrar ferđar til Austin í Texas.

 


Nćsta síđa »

Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband