Leita í fréttum mbl.is

Fćrsluflokkur: Menning og listir

Súkkulađi-Sigga Skemmtilegt plakat

tinni_og_kolbeinn.jpg

Heilaga hámeri! Tinni og Kolbeinn kafteinn hafa enn einu sinni leyst eitt erfiđasta vandamál íslensku ţjóđarinnar. Ekki hafa ţeir ţó myndađ ríkisstjórn í hinu stjórnlausa landi, ţótt ráđagóđir séu. Ţeir hafa hins vegar fundiđ bestu jólagjöfina í ár sem ţeir telja ađ muni seljast betur en verstu Arnaldsreifarar Indriđasonar. Ţeir félagar slá einnig tvćr flugur í einu höggi, ţví ţetta er líklegast besta tćkifćrisgjöfin áriđ 2017.

Tinni og Kolbeinn hafa hjálpađ Fornleifi viđ ađ útbúa bestu jólagjöfina í ár: Súkkulađi-Siggu međ sitt dularfulla bros sem óneitanlega minnir á lokkandi glott Mónu Lísu ţar sem hangir löngum á Louvre-safninu í París.

chokoblog_fornleifur.jpg

MONA LISA Íslands í neđanverđu Bankastrćti 1932; Ţetta er fyrsta fornplakat Fornleifs, og vonandi ekki ţađ síđasta. Chokolat Pupier, var nafn verksmiđju í eigu fjölskyldunnar Pupier í Saint Étienne (sjá hér og hér) sem lét útbúa ţessar smámyndir sem fylgdu súkkulađinu sem ţeir framleiddu.

escoffiersept.jpgPupier-verksmiđan i Saint-Étienne á velmektardögum hennar, ţegar "Súkkulađi-Sigga" var sett í pakkana ţeirra.

 

Súkkulađi Sigga kom upphaflega í heiminn í súkkulađipökkum í Frakklandi snemma á 4. áratug síđustu aldar.

Fyrirtćkiđ Chokolat Pupier, var stofnađ áriđ 1860 í bćnum Saint-Étienne suđvestur af Lyon í Loire hérađi i Rhône-Alpes í Suđaustur-Frakklandi. Pupier var selt öđru fyrirtćki, CÉMOI, áriđ 1981. CÉMOI er nú fyrir nokkrum árum alveg hćtt ađ nota nafniđ Pupier. Chokolat Pupier framleiddi um langt skeiđ súkkulađipakka sem í var stungiđ kortum međ uppfrćđandi efni, mannbćtandi og jafnvel trúarlegu. Slík kort í pakkavöru tíđkuđust víđa og einnig var ýmsu fróđlegu og uppbyggilegu gaukađ í tóbakspakka sem framleiddir voru í Evrópu í lok 19. og byrjun 20. aldar. Seinna komu leikararnir, sem viđ verđandi gamalmennin ţekkjum manna best, einnig ţrykkmyndirnar ađ ógleymdum stimplatyggjómyndunum.

tre_kort_2.jpg

Í langan tíma var efniđ á smákortunum sem finna mátti í pökkum Chokolat Pupier frćđsla um lönd og ţjóđir heimsins. Venjulega voru kortin ţrjú fyrir hvert land. Kortin voru framleidd á tímabilinu 1920-39. Ţannig varđ Súkkulađi-Sigga og tvö önnur kort, ţar sem Íslandi voru gerđ skil, til áriđ 1932. Kortin ţrjú voru alls ekki stór, eđa ađeins 5,1 x 6,9 sm ađ stćrđ.

img_5972_b_1295906.jpgFyrir utan Siggu á upphlutnum, (sem er nú ekki alveg réttur ţar sem vestiđ er rautt líkt og á norskum búningum), var framleitt kort međ landakorti af Íslandi og annađ sem sýndi íslenska fánann (reyndar í röngum litum) og skjaldamerkiđ. Dekruđ frönsk börn gátu ţegar ţau höfđu safnađ 6 eđa 9 kortum fariđ međ ţau út í nćstu nćstu búđ og afhent og fengiđ nýjan súkkulađipakka. Ţá var gotiđ gatađ svo ekki vćri hćgt ađ nota ţađ aftur. Franskir tóbakssalar seldu venjulega einnig súkkulađi og eftir nokkur ár voru dekruđu börnin orđin tóbaksfíklar. Góđ börn og ţćg létu sér hins vegar nćgja ađ safna kortunum og og setja ţau í albúm sem hćgt var ađ kaupa til ađ halda safni sínu til haga. Ţađ hafa sumir gert af mikilli natni

Plakatiđ

Súkkulađikortiđ međ upphlutsfegurđardísinni Siggu, sem Fornleifur keypti á eBay, er nú til sölu á 50 x 70 sm. stóru plakati sem Fornleifur gefur út. Ţađ passar t.d. vel í standardramma, sem ýmis fyrirtćki selja, t.d. stórverslun ein sem árlega býđur brennuvörgum ađ kveikja í risvöxnum, sćnskum geithafri. Viđ segjum ekki meira, missjö. En á myndinni hér fyrir ofan er Fornleifur einmitt búinn ađ setja Siggu í ramma frá sćnska geithafrafyrirtćkinu. Ísetningin er auđveld ţó mađur hafi 12 ţumla eins og Fornleifur.

Hćgt er ađ panta ţetta fyrsta Fornplakat Fornleifs, sem er í skemmtilegum retro-stíl og fallegum, sterkum litum, međ ţví ađ senda línu til Fornleifs á fornleifur@mailme.dk međ fullu nafni ykkar, heimilisfangi og síma. Leiđbeininga um greiđslu verđa sendar eins fljótt og auđiđ er. Ţegar greiđsla berst verđur plakatiđ sent međ A-pósti frá Danaveldi í plakatpoka og plakatröri á uppgefiđ heimilisfang - og voilá - Fornleifur kemur í veg fyrir ađ ţiđ fariđ í jólaköttinn ef greiđsla berst mér fyrir 15. desember 2016. Athugiđ: upplagiđ er takmarkađ svo fyrstur kemur fyrstur fćr. En ţađ eru ekki bara jól framundan. Afmćli, fermingar og ađrar átillur er hćgt ađ finna sér til ađ taka ţátt ţessu sauđasaklausa mansali Fornleifs.

Verđiđ međ sendingarkostnađi frá Danmörku til Íslands er 240 danskar krónur, en ódýrara eđa 3300 íslenskar krónur (um 200 DKK), ef menn yfirfćra greiđsluna úr íslenskum netbanka á íslenskan bankareikning Fornleifs (ţ.e. fjárhaldsmanns hans Vilhjálms Arnar Vilhjálmssonar). Ţiđ skrifiđ Fornleifi á fornleifur@mailme.dk


Verđur Felix bođiđ til Íslands?

felix_flaggar.jpg

Fornleifur greinir í dag frá ţví ađ heiđursmađurinn Felix Rottberger, fyrsti gyđingurinn sem fćddist á Íslandi, verđi 80 ára nú í september. Hann heldur upp á ţađ í lok mánađarins í heimabć sínum, Freiburg í Ţýskalandi. Ég fer í partíiđ, en í fćđingarlandi hans herma fréttir ađ hann verđi ađ heiman á ţessum merkisdegi, líkt og hann hefur veriđ sl. 78 ár.

Gott fólk frá Íslandi, bćđi fegurđardrottning (sjá neđar) og fornleifafrćđingur hafa óskađ ţess ađ honum verđi bođiđ til Íslands í tilefni ţessa stórafmćlis - fyrst og fremst vegna ţess ađ hann var ekki velkominn ţar fyrir 78 árum síđan. Honum var ţá vísađ úr landi barni ađ aldri međ foreldrum sínum, sem voru á flótta undan ógnum nasismans í Ţýskalandi og stefnu og hugsjón sem margir Íslendingar studdu eđa fylgdu.

Hef ég haft samband viđ stjórnvöld og óskađ eftir ţví ađ ţau bjóđi Felix og ţau íhuga nú máliđ, en forseti Íslands hefur ţegar bođist til ađ halda honum virđulega veislu á Bessastöđum ef af slíku heimbođi yrđi!

Myndin efst sýnir Felix á léttu nótunum segja frá velgengni landsliđsins síns nú í sumar á fyrirlestri sem hann hélt í Danmörku í gćr. Meira um fánann og hinn síunga "Forngrip" Felix Rottberger (og fegurđardrottninguna sem hann sjarmerađi) á blogginu Fornleifi. Fariđ ţangađ strax.

img_3223b.jpg


L'Unita for breakfast

img_14262.jpg

Eins og allir vita er ég gamall laumukommi og byltingaseggur og les aldrei annađ en málgögn ţeirra er ég er á ferđalögum um útlönd. Sama hvort ţađ er lygi eđa ekki. Á morgungöngunni minni í Cori í morgun keypti ég mér L'unita til ađ hafa ţađ sem andlegt međlćti međ morgunbrauđinu á veröndinni í 400 metra hćđ yfir hausamótunum á lýđnum. Blađasalinn í Cori er einn af fáum vinstrimönnum í bćnum. Hér er hins vegar allt fullt af ítölsku framsóknarfólki, sem er ekki ósvipađ ţví íslenska, en vinalegra ţó. Ţegar ég bađ um ţetta málgagn sósíalista tendruđu augu blađasalans og hann dró fram eitt eintak sem faliđ var undir bunka af knallrómönum.

L'Unita er ekki sett á hillurnar međ Corriere della Sera eđa t.d. blađinu LATINA sem er bölvađ Berlusconiblađ samkvćmt blađasalanum sem nćr fussađi yfir ţví, ţegar ég spurđi hvort ţađ vćr kannski líka gefiđ út á latínu. Ég las grein um "Vladimir (Putin) d'Arabia" sem ítalskir vinstri menn hata álíka mikiđ og ţeir elska ISIS. Í dag fann ég ekkert gyđingahatur í L'unita en hins vegar algjért smér um Robert Redford. "Redford quel bravo ragazzo progressista". Morgunmaturinn var skemmtilegur. Nú skal haldiđ til Rocca Massima í 800 metra hćđ. Ţar er svalt og ţar búa margir milljónamćringar og kapítalistasvín sem hafa keypt sér íbúđir í bć ţađ sem á vetrum búa 5 gamlar ekkjur í elsta hlutanum og 10 sjálfmenntađir bifvélavirkjar og fjölskyldur ţeirra í yngri hluta bćjarins. Á vetrum er ţarna oft allt á kafi í snjó.


Nýjar, gamlar Íslandsmyndir

 

Fornleifur hálfbróđir minn birti í gćr tvćr áđur nćr óţekktar myndasyrpur sem innihalda kvikmyndir frá Íslandi á síđari hluta 4. áratugar síđustu aldar. Kvikmyndirnar eru úr ferđum nasistasamtakanna KdF og eru frá 1936 og 1939.

Eva Braun heitkona og ađ lokum eiginkona Hitlers (í tćpar 40 klukkustundir) fór í KdF- ferđ til Íslands í júlí áriđ 1939, og kvikmynd hennar ţekkja menn vel. En nú eru tvćr ađrar kvikmyndir úr skemmtiferđum vel stćđra nasista komnar í leitirnar.

Sjá frekar og betur hér.


Bikinibann á Moggablogginu

georges-chicken_png_1441c272c6f967d31d622c294bb54ddf.png

Oft á tíđum er varasamt ađ blogga, jafnvel lífshćttulegt. Ţađ sannađist í dag er bloggstjórn Morgunblađsins hafđi samband viđ mig ađ ósk ágćtrar konu sem ég hafđi skrifađ örlítiđ um áriđ 2012. Hún gerđist eitt sinn álitsgjafi hjá Össuri Skarphéđinssyni um málefni Palestínu. Áđur en hún varđ ráđgjafi um alţjóđarstjórnmál, líkt og ég lýsti áriđ 2012, hafđi hún orđiđ ţess heiđurs ađnjótandi ađ geta kallađ sig Miss Teen Tourism, eftir ađ hún tók ţátt í fegurđarkeppni í Tallin í Eistlandi áriđ 1999. Geri ađrar betur.

Ég fann enga góđa mynd af konunni fyrir fćrslu mína áriđ 2012 nema í bikiní -  mynd sem tengist fegurđarsamkeppninni ofangreindu. Nú vill kona ţessi, sem er orđin kjúklingabóndi, ekki sjást opinberlega í bikini og hefur nú beđiđ Morgunblađiđ ađ banna mér ađ nota myndina af sér međ ţeim rökum ađ einkaréttur ljósmyndarans hafi veriđ brotinn.

Ég man ekki eftir ţví ađ hafa fundiđ myndina á veraldarvefnum međ upplýsingum um ljósmyndara. Morgunblađiđ getur heldur ekki upplýst mig um nafn ljósmyndarans. Mig minnir ađ allir ţátttakendur í fegurđarkeppninni í Tallin áriđ 1999 hafi veriđ ljósmyndađar í bak of fyrir í bikinium. En ljóst er ađ Palestínusérfrćđingur Utanríkisráđuneytisins vill ekki lengur sjást í bikini, stćrđ x-Small, sem vart hélt ţví sem ţađ átti ađ halda í skefjum.

Vitaskuld verđur mađur strax viđ slíkri beiđni, en ţar sem blogg mín eru mjög myndrćn setti ég á stundinni ađra mynd í stađinn svo ekki yrđi tómarúm eftir bikinimyndina.

Hér má lesa bloggiđ sem var ritskođađ í dag. Persónuleg ţótti mér fyrri myndin miklu betri, en nú get ég auđvitađ ekki sýnt ykkur hana lengur. Ţiđ getiđ ţví ekki dćmt. Ţanniđ er ţađ líka víđa i Miđausturlöndum, ţar sem almenningur hefur ekkert ađ segja og hiđ frjálsa orđ er bannađ og á skođunum ţví ekki skipst.


Tréđ er fundiđ

19_england_to_iceland_fornleifur_copyright.jpg

Óhemjugaman er ađ sjá hve heitt sumir Íslendingar una landi sínu og jafnvel sérhverri hríslu sem í landinu grćr. Fornleifur segir ţessa dagana frá elstu skuggamyndunum međ íslensku efni sem framleiddar voru á 9. áratug 19. aldar á Englandi.

Ţegar mynd af einmanna reynitré í fjallshlíđ í Grafningi birtist, spurđi Fornleifur menn, hvort menn vissu nákvćmlega hvar ţetta tré vćri eđa hefđi veriđ. Ekki vantađi svörin. Menn voru ólmir eftir ađ leysa gátuna. Svo var einnig um mynd af skipinu Camoens sem reyndist vera tekin í Trékyllisvík en ekki viđ Akureyri eins og menn á 19. öld héldu fram (sjá hér og hér).

Loks leysti Ágúst H. Bjarnason grasafrćđingur gátuna um reyninn, enda hafđi fađir hans Hákon Bjarnason skógrćktarstjóri eitt sinn skrifađ um hann.

Reynirinn stóđ lengi í hlíđum Bíldsfells í Grafningi en var ađ lotum kominn áriđ 1944 ţegar Vilhjálmur S. Vilhjálmsson (Hannes á Horninu) skrifađi síđast grein um hann í Alţýđublađiđ og greindi ţar frá ţeim ljóta siđ sem Íslendingar og síđast Bretar og Kanar höfđu haft viđ ađ skera nafn sitt í hiđ einmanna tré.

Ef einhver nennir ađ hlaupa upp í hlíđar Bíldsfells, vćri gaman ađ fá ađ vita, hvort blessađ tréđ hafi dáiđ Drottni sínum, eđa hvort ţarna vex enn reynir af sömu rótinni. Myndir vćru vel ţegnar.

19_detail_copyright_fornleifur.jpg


Vinningslag í minningu böđla

mikics_820.png

When strangers are coming
They come to your house
They kill you all
And say
We’re not guilty
Not guilty

Ţannig söng Jamala frá Úkraínu inn í hjörtu Evrópubúa. Hún söng um ömmu sína sem flutt var af Rússum frá Krím áriđ 1944. Söngur um ađ tatarar hafi allir veriđ drepnir eru pólitísk ósannindi og öfgar sem virđast höfđa til smekklauss rumpulýđs heimsálfunnar og hýrra drengja međ fána viđ hún á ţví herrans ári 2016.

Krímtatarar voru ekki allir myrtir. Ţađ voru hins vegar gyđingarnir á Krím. Gyđingum var útrýmt, og margir Krímtatarar hjálpuđu góđfúsleg til viđ ţađ, enda múslímar sem lengi höfđu hatast út í nágranna sína á Krím, gyđingana, sem búiđ höfđu ţar lengur en Tatararnir. Myndirnar viđ ţessa fćrslu eru af frćndum Jamölu, sem stunduđu gyđingadráp. Jamala var vitaskuld ekki ađ syngja um dráp á gyđingum. Hennar söngur var nútímasögufölsun pökkuđ inn í glamurpopp, svo pöpullinn auđtrúa gleypti lygina betur.

ohyy476.jpg


Hćttulegt ađ vera of lengi undir feldi

gu_ni_feldur_1281190.jpg

Menn eru farnir ađ spyrjast fyrir um hvar Guđni Th. sé. Hann lagđist undir feld fyrir nokkrum vikum síđan. Löngum hefur veriđ vitađ, ađ ţađ getur veriđ hćttulegt ađ liggja of lengi undir feldi. Til forna voru slíkir menn kallađir Feldmenn. Stuđningsmenn Guđna sem ég hafđi samband viđ, upplýstu mig í morgun, ađ Guđni vćri ađ nćrlesa reglurnar fyrir forsetagjörninginn. Hann var sagđur ţreyttur í augunum, en liđi annars vel. Ţeir sendu mér ţessa mynd af sínum manni. Hann virđist nćrri ţví kominn undan feldinum.


Trikkspurning

skyrr_ma_ur.jpg

Mađur kastar matvćlum í máttarstólpa samfélagsins. Innandyra í ţinghúsi stjórnar annar mađur sem veigrar sér frá samábyrgđ lýđrćđisţjóđfélaga og situr sem fastast, ţó alţjóđ og gáttađur alheimur óski ţess ađ hann fari frá.

Sá sem sletti kvöldmatnum sínum er handtekinn og verđur líklega dćmdur í sektir eđa betrunarhúsvist sem terrorist light. En skattskvikarinn sem stjórnar í ţinghúsinu sigar lögreglu á menn sem vilja spyrja hann einfaldra spurninga um lífshlaup hans og fjármál.

Spurningin er: Erum viđ í El Salvador, Colombíu eđa Bolivíu?

Smáhjálp: Lögreglumenn eru ósjaldan krúnurakađir í landinu.


mbl.is Mađur handtekinn vegna skyrsins
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Two Norwegian artists stone a young girl to death

helga_bu_and_havard_vikhagen_constitutional_human_rights_-_asylum_children_-_not_admitted.jpg

The Pacific Lutheran University (PLU) on Park Avene in Tacoma, in the great state of Washington, is such a peaceful place. Here the nice Scandinavian, Lutheran legacy has been cherished since 1890, when the university was founded by some great Norwegian pioneers. Hardly anything bad can be said about Scandinavian humanitarian legacy of the Nordic Lutherans, which is promoted intensively to predominately blond and blue eyed kids at the PLU.

A month ago, on 13 January 2016, an exhibition was opened at the Scandinavian Studies Department of the Lutheran University. It was entitled "Forgotten Nordics: Ethnic Diversity and National Narratives". At that exhibition one could see a photograph of a young girl, who was denied asylum in Norway in 2013. She was allegedly sent back to Iran, her home country, where she was killed - stoned to death. This was at least the information which the curator of the exhibition got from two famous Norwegian artists Hĺvard Vikhagen and Helga Bu. The curator's colleagues and all the guest believed the story, for what is bad in the minds of many Americans? Any Government for sure, and certainly criminal states like Iran, which undeniably have stoned women to their death until recently. 

Stoning is certainly a hideous acts, so unlike anything Nordic and Scandinavian, where women haven't been burned on the stakes since the 17th century and for instance Jews in Denmark haven´t been expelled by the Danish Lutheran Government to Nazi Germany since 1943.  Even the worst hate-crimes in Tacoma seem to fade in comparison to this horrific Norwegian-Iranian joint venture. What is an arson attacks on the local synagogue in Tacoma compared to a stoning in Iran.  The attacks on Temple Beth El, happened right after Sept. 11 and just before the Jewish High Holy Days. Someone spray-painted "Zionism plus U.S. equals 5,000 dead" on the parking lot (See here). One can just hope that such acts are not born out of the Lutheran mindset.

When I read about the exhibition and the refugee girl on the blog (also here; The text of the blog has been slightly modified since January 2016) of an American-Icelandic Scholar, who is now working at the Lutheran University in California, I could not recall any incidence in Norway, where an Iranian girl had been denied asylum, and expelled to meet hear certain death by stoning.

I contacted the author of the blog 50/50, Elisabeth Ida Ward, and got in touch with the Norwegian authorities, who had no information on such an atrocity, committed in a joint venture by the Norwegian government and the regime of the Ayatollahs in Tehran. Finally I found the e-mail address of Helga Bu, one of the artist responsible for the photograph at the exhibition in Tacoma. I wrote her and asked who the girl on the picture was: This is Hega Bu's short response:

Hei!

Dette arbeidet som fremstiller en ung jente er bare en illustrasjon.

Vi ville gjennom dette portrettet sette sřkelyset pĺ asylpolitikken.

Beste hilsen fra Helga Bu

Translation:

Hi! This work, which shows a young girl, is only an illustration.

We wanted through this portrait to highlight the asylum policy.

Best regards from Helga Bu

There we have it folks. The awful truth was fortunately much nicer than the "reality" of the two Norwegian artists. They were simply working in the Scandinavian tradition of dark fiction, where the main issue is to blame everything bad in the world on decisions and policy in one's own part of the world - and the Jews too of course. The stoning of a girl in Iran after an expulsion from Norway was a simply a bad saga to fool the Americans. But it was successful, because everyone in Tacoma believed it. Didn't they?

Fortunately the girl in the picture, whoever she is, wasn't stoned due to a Norwegian expulsion, nor Iranian terror. She was stoned by two artists who believe that a cheap trick is a good way of illustrating for gullible Americans the "horrors" of asylum policy in Norway.

If anyone knows the girl in the picture, who was killed by art, peace and understanding, sometimes practised in Scandinavia behind a rather sleazy humanitarian mask, please let her know that the law in Norway and in USA makes her bound for a considerable compensation. Artists cannot go around stoning innocent girls to death without facing the consequences.


« Fyrri síđa | Nćsta síđa »

Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband