Leita í fréttum mbl.is

Fćrsluflokkur: Fornleifafrćđi

Getraunir Fornleifs

Nú er fimmta getraun Fornleifs í gangi. Takiđ ţátt. Hvađ er ţetta?

Getraun

Ţrátt fyrir hjálp Pressu og Eyju er enn er ekki fundin in konan glađa sem kom í Ţjórsárdal sumariđ 1939 og lagđi sig međ fornum beinum. Ţekkir einhver ţessa konu? Sumum hefur hefur ţótt ţađ óhćfa hjá mér ađ birta ţessa mynd, og fóru ţá ađ velta út úr skápnum menn međ létt hdl einkenni og bein löngu liđinna nasista, enda notuđu ţeir í SérSveitunum Hjalta litla beinamyndir á kaskeit sín. Sjá frekar hér?

Beinin heilla 3bb

Silfursaga

Miđhús Mogginn 2 sept 1980

Fornleifur gamli er í dag međ langan bálk um ađdraganda rannsóknarinnar í Kaupmannahöfn á silfursjóđnum frá Miđhúsum í Eiđaţinghá. Ekki var allt međ međ felldu. Sjá hér

Myndin hér ađ ofan birtist í Morgunblađinu 2. september 1980.

Hver hefur fundiđ silfur sem er rétt eins og  nýpússađ í jörđu?


Fornleifavernd Ríkisins In Memoriam

Opin búđ
   

Um ţessar mundir er Fornleifavernd Ríkisins 10 vetra. Ţess vegna býđur Kristín Sigurđardóttir forstöđumađur mér og öllum öđrum í afmćlisráđstefnu á Hótel Sögu nćstkomandi föstudag 18. nóvember frá klukkan 13 til 17. Frá mínu bćjardyrum séđ er ţessi stofnun afar ţreytt bikkja, sem aldrei tókst ţađ sem henni var ćtlađ. Ţess vegna skrifa ég hér minningarorđ fyrir stofnunina um leiđ og ég óska Fornleifaverndinni til hamingju međ ađ hafa lifa svo lengi, ţrátt fyrir allt. Sérstaklega ţrátt fyrir yfirmanninn.

Hvernig Krístínu H. Sigurđardóttur forstöđumanni Fornleifaverndar hefur tekist ađ túlka ţjóđminjalög á ţá vegu, ađ hćgt sé ađ fá leyfi hjá henni persónulega til ađ reisa ćvintýrabyggingu ofan á friđađri rúst í Skálholti, er í sjálfu sér afrek, sem gaman vćri ađ fá ađ vita meira um áđur en Fornleifavernd Ríkisins fer undir grćna torfu í fyrirhuguđum breytingum á forminjavörslunni áriđ 2013.

Forstöđumađurinn stakk nýlega upp á ţví í heljarins draumóraćđi, ađ viđhald og viđgerđ rústanna á Stöng í Ţjórsárdal myndu kosta 700.000.000. 700 millur, ţiđ lesiđ rétt. Ég hef lýst ţví hvernig ţađ ćvintýri varđ til og hvernig ţađ reyndist vera hjóm og húmbúkk ţegar fariđ var ađ spyrjast fyrir um veruleikann. Sjá hér, hér og hér.

Tillaga um 700.000.000 kr. ađgerđir á Stöng í Ţjórsárdal er afrek í sjálfu sér ţrátt fyrir fjársveltiđ sem forstöđumađurinn hefur kvartađ yfir í blađagreinum og í útvarpi, ef tekiđ er tillit til ţess ađ forstöđumađurinn finnur ekki nein almennileg gögn um hvernig hún komst ađ ţeirri ćvintýraupphćđ. Líkast til er leyfi til byggingar Ţorláksbúđar á friđuđum minjum afleiđing ţess ađ starfsmenn Fornleifaverndar hímdu í ađgerđarleysi og svelti međan lög sem ţeir eiga ađ fylgja voru hunsuđ og ómerk gerđ af forstöđumanninum.  

Kristín H. Sigurđardóttir býđur á afmćlinu til fundar í salnum „Yale" á Hótel Sögu nú á föstudag, ţar sem hún "horfir fram á veginn" og kveinkar sér örugglega yfir fjárleysinu. Réttast vćri hins vegar fyrir Kristínu ađ segja ţeim sem koma á fundinn hvernig í ósköpunum hún gengur ţannig frá hnútum ađ hćgt er ađ reisa ćvintýrakofa ofan á friđuđum fornleifum í trássi viđ ţjóđminjalög. Hefur Kristín völd til ađ gráđbeygja lögin eftir duttlungum sínum og ţeirra sem telja ţađ nauđsynlegt ađ reisa ţađ sem fyrir löngu er eru orđnar jarđlćgar minjar? Störf slíkra fornleifaverndar líkjast mest ţví sem viđ könnumst viđ í Ţýskalandi kommúnismans og sér í lagi nasismans. Ţađ heillar víst alltaf ákveđnar manngerđir.


Fornleifur leitar ađ 8-10 ára stúlkubörnum í kjól

Skrúđganga

Ţađ eitt vćri vitanlega nóg til ađ stimpla ţann gamla gaur sem perra og níđing.

En leyfiđ mér nú ađ útskýra, ţú dómharđa ţjóđ. Stúlkur ţćr, sem Fornleifur leitar ađ, eru vćntanlega nú komnar vel yfir áttrćtt, ef ţćr eru á lífi. Fornleifur hefur ađeins áhuga á gömlum hlutum og apparötum.

Ég veit eiginlega ekki hvernig ég á ađ orđa ţetta, ţví nú eru einhverjir farnir ađ sjá eitthvađ dónalegt í ţví líka, duldar minningar eđa eitthvađ ţvíumlíkt. Gott ađ Fornleifur er ekki á Twitter eđa Fésbók.

Ef einhver getur gefiđ upplýsingar um ţćr stúlkur sem Fornleifur er ađ leita ađ, ţá lesiđ ţetta og hafiđ samband viđ Fornleif.


Getraun á Fornleifi

Getraun 1 Fornleifur

Nú er 1. getraunin á Fornleifi í gangi. Takiđ ţátt og frćđist um fortíđina.

Fornleifur veit ekki einu sinni um allt um ţann grip sem spurt er um. Ţađ eru orđin 30 ár síđan ég sá hann síđast.


Nýtt blogg - FORNLEIFUR

Fornleifur2

Nýtt og gagnrýniđ blogg hefur hafiđ göngu sína hér á Moggarásinni blog.is. Ţađ kallast FORNLEIFUR, og eins og nafniđ ber vitni um, fjallar ţetta nýja blogg mest um fornleifar, fornleifafrćđi og önnur forn frćđi.

Ef fornleifafrćđingar, fornleifafrćđinemar eđa ađrir sem unna fornum frćđum, hafa áhuga á ađ skrifa stutta grein á Fornleif, sendiđ ţá skrif ykkar (mest 2 bls. A4) međ ljósmyndum og teikningum í góđri upplausn, og fallega andlitsmynd af ykkur sjálfum til vilhjalmur@mailme.dk, og ég mun líta á efniđ og dćma hvort ţađ er nógu áhugavert eđa birtingarhćft.

Fréttir úr fornleifauppgröftrum á Íslandi og annars stađar verđa einnig vel ţegnar.

Vonandi skapa skrif ykkar umrćđu og gefa lesendum bloggsins innsýn í ţađ haf af heimildum sem jörđin hefur ađ geyma.

Í dag er á Fornleifi ađ finna fyrstu greinina í röđ margra, sem kallast Stiklur úr sögur fornleifafrćđinnar á Íslandi. Greinin í dag fjallar um margt, en m.a. eru í henni óţekkt ljóđ sem tengjast fornleifafrćđinni í landinu.

Eldjárn i SKALK 5 1971
Kristján Eldjárn á námsárum sínum í Kaupmannahöfn.

17 gyđingar í brunni

Jewish scull in Norwich
 

Fundist hafa leifar 17 manns í brunni einum í bćnum Norwich í Austur-Anglíu á Englandi. Taliđ er nćr fullvisst ađ um beinagrindur gyđinga sé ađ rćđa og ađ ţeir hafi veriđ myrtir í ofsóknum og kastađ í brunninn. Fullorđnum neđst og 11 börnum á aldrinum tveggja til fimmtán ára ofan á. Ég ţekki dálítiđ til í Norwich. Áriđ 1986 kom ég ţar fyrst á skólaferđalagi međ deild minni viđ háskólann í Árósum, ţegar ég hafđi nýlokiđ kandídatsprófi. Viđ gáfum síđar út í lítilli gulri bók frćđilega fyrirlestra okkar sem viđ héldum viđ ýmsar miđaldaminjar. Ég međhöndlađi m.a. sögu gyđinga og leifar eftir fyrsta skeiđ búsetu ţeirra á Bretlandseyjum.

Gyđingar komu snemma til Bretlandseyja, međ Vilhjálmi bastarđi og Normönnum, og settust ađ í stćrri bćjum landsins, allt norđur til Jórvíkur. Um miđja 12. öld var Norwich nćststćrsta borg Englands og margir gyđingar áttu ţar heima. Gyđingar á Bretlandseyjum, eins og víđa annars stađar, máttu ekki stunda hvađa vinnu sem var, og voru ţess vegna margir í peningaviđskiptum og lánastarfsemi, sem var bćđi syndugt og illa séđ iđja af kirkjunni, sem sló ţó gjarna lán hjá gyđingum. Gyđingar á Bretlandseyjum lánuđu fé til ýmissa mikilvćgra framkvćmda á fyrri hluta miđalda, eđa ţangađ ţeir allir, um ţađ bil 16.000 ađ tölu, voru gerđir brottrćkir frá Bretlandseyjum ţann 18. júlí áriđ 1290. Eins og annars stađar voru ofsóknir gegn gyđingum algengar á Bretlandseyjum og var tiltölulega auđvelt fyrir skuldunauta gyđinga ađ snúa lýđnum gegn ţeim og hrinda ađ stađ ofsóknum gegn ţeim, sem enduđu t.d. međ ţví ađ 150 ţeirra voru brenndir inni í Clifford-Turni í Jórvík áriđ 1190, eđa ţeim var kastađ í brunna eđa ţeir brenndir á báli.

Burning_Jews

Margar heimildir eru til um veru gyđinga í Norwich, bćđi  ritađar og fornleifar. Gyđingar bjuggu viđ og umhverfis Haymarket-torg, sem er enn í dag ađalmarkađstorg Norwichborgar. Fornleifarannsóknir hafa stađfest búsetu ţeirra ţar. Eina gatan á Bretlandseyjum sem ber heitiđ Synagogue Street er ađ finna í Norwich. Frćgur ketill úr bronsi frá Frakklandi međ áletrun á hebresku hefur fundist í Norwich.

Pottur

Einn fremsti fjármálamađur Bretlands á 12 öld var Eliab, einnig ţekktur sem Jurnett, sem lánađi fé til bygginga fjölda kirkna og klaustra. Líklega til ađ komast hjá ţví ađ borga honum, var hann flćmdur úr landi međ ţví ađ krefjast af honum 6000 mörk og fékk ekki ađ snúa aftur fyrr en hann hafđi greitt 2000 ţeirra. Svo ekki hefur öll lánastarfsemi gyđinga veriđ arđbćr, og í sumum tilfellum hefur hún kostađ ţá lífiđ og kannski valdiđ ţví ađ ţeir fengu vota gröf í brunni í Norwich. 

TaxRoll
klikkiđ tvisvar sinnum á myndina til ađ sjá hana stćrri

Til er skopmynd af Isaak fill Jurnett, syni Eliabs í skattalista Norwich frá 1233, ţar sem gyđingar bćjarins eru hćddir og Isaak sýndur sem ţríhöfđa konungur. Í Norwich er enn til hús sem kallađ er Music Hall,sem er taliđ vera afbökun á Moishe Hall og telja sumir, ađ húsiđ sé ađ grunni til ţađ hús sem Isaak Jurnett bjó í á 13. öld.

Gyđingum í Norwich var kennt um barnaníđ og morđ áriđ 1144, ţegar 12 ár drengur, Vilhjálmur, hvarf. Ţótt aldrei hafi sannast ađ hann hefđi veriđ myrtur, og líklegra sé, ađ hann hafi veriđ grafinn lifandi af ćttingjum sínum sem héldu ađ hann vćri látinn, ţá komu upp svipađar ásakanir á hendur gyđingum á nćstu árum víđs vegar um Bretland. Vilhjálmur var tekinn í dýrđlinga tölu. Gćti veriđ, ađ líkin í brunninum séu afleiđing múgćsingar og hýsteríu sem greip um sig á Bretlandseyjum á 12. öld? Ekki ólíkt og í dag á Íslandi, ţar sem rökin eru ađ barnaníđ hljóti ađ hafi veriđ framin undir vćng kaţólsku kirkjunnar vegna ţess ađ ţađ hefur veriđ framiđ í öđrum löndum, var gyđingum kennt um barnahvarf á miđöldum og alveg fram á síđustu öld. Á miđöldum ţurfti ekki sannanna viđ frekar en hjá Guđrúnu Ögmundsdóttur í dag í tengslum viđ barnaníđingsásakanir á hendur kaţólsku kirkjunni á Íslandi. Nóg var bara ađ hafa heyrt eitthvađ, sannanir skiptu ekki máli.

Ţar til nýlega var gyđingum kastađ í brunna víđs vegar um Evrópu. Eftir ađ álfan gerđist siđmenntađri er orđinn heimsfrćgur smellur Borats um ađ kasta gyđingum í brunna í „heimalandi" hans Kasakstan, sem fékk misjafna dóma í Bandaríkjunum. Ef ekki hefđi komiđ svo góđ vatnsveita á Íslandi, hefđu menn líklega veriđ ađ kasta fólki í brunna og ásaka ţađ um ađ hafa stráđ glerbrotum í smjöriđ, sem var t.d. afar vinsćl ásökun í Sovétríkjunum fram undir 1950. Horfiđ á Borat. Myndin efst er af vísindakonum međ hauskúpu gyđings (konu) frá Norwich:


Papar komu aldregi til Íslands

Fucking Papi or a Saint
 

Ţjóđernisrembingur, frá ţeim tíma er sumir Íslendingar leituđu ţjóđernisímyndar í sjálfstćđisbaráttunni međ ţví ađ vilja vera "keltar" ćttađir frá Írlandi, er enn mjög sterkur. Ekkert styđur ţessar draumóra nema ţvćldar frásagnir úr Landnámu og Íslendingabók um einstaka landnámsmann, sem vafalaust komu nokkrir međ svarthćrđar konur og búaliđ ćttađ frá Írlandi eđa skosku eyjunum.

Fyrr á árum voru gamlir lćknar međ ABO blóđflokkakerfiđ til ađ sýna fram á „keltneskan" uppruna Íslendinga (Les hér). Ţćr túlkanir stóđust ekki. Á síđari árum hefur Íslensk Erfđagreining (deCode) gert keltomaníakana enn ćstari međ tölfrćđilegum oftúlkunum, ţegar ţeir komust ađ ţeirri niđurstöđur ađ flestar konur á Landnámsöld hafi veriđ ćttađar frá Bretlandseyjum, međan karlpeningurinn var frá Norđurlöndum. DeCode er međ öđrum orđum ađ halda ţví fram, ađ Bretlandseyjar hafi veriđ eins og Tćland í dag, gósenland afdalaaumingja, (međ allri virđingu fyrir tćlenskum konunum), sem ţá gátu ekki náđ sér í almennilegar norskar konur til ađ setjast ađ međ ţeim á eyđiey í norđurhöfum.

Ţađ versta er hins vegar, ţegar menn eru ađ rugla um einhverja Papa og halda ţví fram ađ Ari fróđi hafi veriđ ađ hylma yfir heila byggđ ţeirra fyrir landnám norrćnna manna á seinni hluta 9. aldar.

Ari skrifađi í Íslendingabók: Ţá voru hér menn kristnir, ţeir er Norđmenn kalla papa. En ţeir fóru síđan á braut, af ţví ađ ţeir vildu eigi vera hér viđ heiđna menn, og létu eftir bćkur írskar og bjöllur og bagla. Af ţví mátti skilja, ađ ţeir voru menn írskir".  Út frá ţessu fara keltómaíakar hamförum. Papar eru samkvćmt Ara norsk skilgreining, (sem enginn Norđmađur fyrr og síđar kannast ţó viđ), og ţegar menn ganga um međ bagla, bjöllur og bćkur eru ţeir sem sagt Írskir. Ari var mytóman, en ţađ er einnig amadáninn (gelíska fyrir idjót) sem skrifar um Papa á Wikipeda:

"The Papar (from Latin papa, via Old Irish, meaning "father" or "pope") were, according to early Icelandichistorical sources, a group of Irish or Scottish monksresident in parts of Iceland at the time of the arrival of the Norsemen. Their existence is yet to be confirmed by archaeology." Mađur spyr sig: vantar litninga fyrir heimildagagnrýni í ţađ fólk sem eru papistar?

Ţetta litla rugl sem Ari fróđi skrifađi um Papa veldur miklum hugarórum og sést í alls kyns afbökunum fólks sem jafnvel heldur ađ ţađ sé keltneskt vegna ţess ađ ţar er rauđhćrt eđa drykkfellt. Ţessi litla frásögn Ara veldur ţví ađ rammnorskútlítandi Nútímaíslendingar stofna hér á landi keltnesk bönd, opna írskar krár og kalla börnin sín Melkorku, Brján, Niál og Mýrkjartan og bíđa eftir ţví ađ Írar snúi aftur til ađ taka Ísland frá óhćfum útrásarvíkingum.

Ari Ţorgilsson var örugglega ađ lýsa írskum dýrlingum ţegar hann skrifađi ofangreint smćlki um papa, ţví eins fróđur og hann var og víđlesinn, hefur hann lesiđ eđa heyrt um ferđir helgra manna á Norđurslóđum, t.d. til eyju sem reyndist vera hvalur. Hann trúđi örugglega sjálfur mátulega á slíkar furđusögur, en gćti hins vegar vel hafa lesiđ írskar heilagra manna sögur, sem segja frá heilögum einsetumönnum á eyjum á norđurslóđum. Írskir dýrlingar í ţessum sögum virđast hafa getađ lifađ án nokkurs annars en bóka, bjallna og bagla.  Ţannig voru ţeim einnig gerđ skil á írskum steinkrossum, eins og sést hér ađ ofan. Myndin er af heilögum McTail og er frá Old Kilcullen, í County Kildare. 

Ari lagđi tvo og tvo saman og vildi ekki láta neitt vanta í landnámslýsingu sína, um ţađ sem hugsanlega gćti hafa veriđ, fram yfir landnám forfeđra hans. Ţess vegna lét hann einsetumennina í heilagra manna sögum, sem skrifađar voru á 8. og 9. öld, hafa veriđ á Íslandi og skilja ţar eftir bjöllur, bagal og bók. Ţví miđur varđveittust ţessi óskilamunir ekki og kenna samsćrisheilar ţar um eyđileggingarhvöt ljóshćrđu imperíalistanna úr Noregi. Langt er seilst.

norskćttađa boybandiđ papar

Norskćttađa boybandiđ Paparnir

Ari var sama marki brenndur og margir síđari tíma Íslendingar sem velta fyrir sér aldri landnáms á Íslandi. Hann hafđi gaman af ađ skálda í eyđurnar og í hugarheimi 12. alda manns voru eyđur óhugsandi. En vöntun á sönnunargögnum er ekki sönnun, en seint lćrist ţađ sumum. Sumir hafa ekki hvatt 12. öldina á Íslandi. Ari var ţó ekki ađ blanda erfđafrćđirugli og háralit í ţetta. Rauđa háriđ frá Írlandi er, svo greitt sé úr ţeirri flćkju, hverfandi lítiđ miđađ viđ dökkt hár (les hér).

Međan "keltar" finnast ekki í jörđu á Íslandi, og ţađan af síđur papar, og fornleifarnar eru allar frá 9. öld og kolefnisaldursgreiningar eru í miklu rugli, eđa er ruglađ af fornleifafrćđingum sem ekki geta skiliđ takmarkanir greininganna, geta menn stutt sig viđ sinn bagal út á nćstu írsku krá og hlustađ á Maríu O´Gubban kyrja; Drekkt ţar sorgum sínum međ lítra af Guinness međan ţeir éta grjúpán sem reykt eru á Patreksfirđi, og einfaldlega sćtt sig viđ ađ vera komnir undan einvala liđi sem flýđi frá Noregi vegna ţess ađ ţar var komiđ til valda óţolandi fólk, sem fannst ţeir sem fluttu til Íslands algjörlega óferjandi. Og er svo enn.

Papar voru hugarfóstur Ara fróđa, en ţróuđust mest í kolli ţeirra minna fróđu sem oftúlkađ hafa orđ Ara.

Internet_Leprechaun
Ari fróđi var létt keltómanískur

68 % óvissa í íslenskri fornleifafrćđi

Kvarnarsteinn í Vogi

Svo flottri prósentu geta hefđbundnir landnámsáhangendur ekki hamlađ gegn. Eđa hvađ?

Hér er kollega minn dr. Bjarni F. Einarsson örugglega ađ vitna í niđurstöđu á kalíbreringu (leiđréttingu/umreikun) á einni (1) niđurstöđu úr kolefnisaldursgreiningu (frá Beta rannsóknarstofunni, rannsóknarstofu sem ég myndi halda mig frá) viđ ein stađalfrávik (68%), og ţá er breidd aldursgreiningarinnar 770-880 e. Kr (skv. Beta). En viđ 2 stađalfrávik er breidd aldursgreiningarinnar auđvitađ nokkuđ meiri. Ţađ fer ađ sjálfsögđu eftir mćlingarniđurstöđunni, C14 aldrinum, sem í ţessu tilviki er 1220 ± 40 ár, hve ónákvćm kolefnisaldursgreining svo verđur, ţví C14 kúrfan er ekki Bell-kúrfa eins og flestir vita.

C-14 var mjög mismikiđ á jörđinni á hinum mismunandi tímum. Viđ tvö stađalfrávik (95%) er niđurstađan á mćlingarniđurstöđunni samkvćmt WinCal25 forritinu frá háskólanum í Groningen 688-890 e.Kr. Cal. Sjá leiđréttinguna á niđurstöđu aldursgreiningunni frá Vogi viđ 2 stađalfrávik (2 sigma) međ ţví ađ klikka hér. Aldursgreiningin frá Vogi styđur ađ mínu mati, ađ landnámiđ hafi átt sér stađ á 9. öld, eđa fyrr, en aldursgreiningin er alls ekki heimild sem gefur ástćđu til ađ lýsa yfir byltingu í íslenskri sögu.

Svo verđum viđ auđvitađ ađ vita hvađa efni Bjarni lét greina, til ađ skilja niđurstöđuna. Hvađ er ţađ "charred material", brennda efni???, sem Beta Laboratories i Bandaríkjunum fékk frá Bjarna F. Einarssyni? 

68%in hans Bjarna eru mér ţví jafn óskiljanleg og 68 kynslóđin.

Vogur-nr_-31-kopia

Ef skáli Bjarna í Vogi í Höfnum, hefur veriđ verstöđ veiđimanna sem komu til Íslands eftir rostungstönn, fugli og eggjum, ţá er mér hulin ráđgáta af hverju ţeir voru ađ hafa fyrir ţví ađ vera međ kvarnarstein úr íslenskum steini, sem ég sá í Vogi ţegar ég kom ţar viđ sumariđ 2009. Tóku veiđimennirnir međ sér korn, og hjuggu kvarnarstein úr íslensku grjóti međan ţeir voru á veiđum? Kvarnarsteinninn er líka mjög eyddur og sýnir ţađ mér ađ búsetan í Vogi gćti hafa veriđ nokkuđ löng - áđur en menn fundu sér minna vindrassgat ađ búa á. Mér finnst tilgáta Bjarna um mikilvćgi Íslands til veiđa á 8. öld langsótt og sýna kannski óskhyggju ESB-sinnans í dag meira en nokkuđ annađ. ESB-sinninn heldur ađ Ísland sé ómissandi fyrir ţjóđir Evrópu.

Bjarni er međal hćstu fornleifafrćđinga á Íslandi og fremstu og miklu skemmtilegri frćđimađur en sagnfrćđingurinn sem fyrir slysni ? var gerđur ađ prófessor í fornleifafrćđi viđ HÍ. Bjarni er alltaf til í ađ rćđa niđurstöđur og er alţýđlegur frćđimađur. En ţessa skýringu Bjarna kaupi ég ekki gangrýnislaust, enda er Bjarni mun varfćrnari á heimasíđu fyrirtćkis síns, Fornleifafrćđistofunni.

Mynd: 

Ţessi mynd var tekin er Bjarni stökk á Stöng, međ heilabúiđ tćpra 6 metra yfir landnámi. Bjarni hjálpađi mér dyggilega ţar á lokasprettinum síđla sumars áriđ 1992, ţegar ég átti eftir mikilvćg verkefni og hjálparfólkiđ mitt var ađ hverfa úr landi í nám eđa í próf viđ HÍ. Á Stöng fundum viđ landnám rétt ofan á landnámslaginu svokallađa, og er ég 100% klár á ţví.

Bjarni stekkur á Stöng

mbl.is Segir kenningum um landnám hrundiđ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Úrskurđur A-364/2011

Á Stöng 1992

Ég hef áđur (hér, hér og hér) greint ítarlega frá skođanakönnun sem Fornleifavernd ríkisins gerđi áriđ 2009. Í henni var tilkynnt ađ rannsóknir stofnunarinnar á kostnađi viđ endurreisn og byggingu ađstöđu viđ Stöng í Ţjórsárdal sýndu, ađ slíkar framkvćmdir myndu kosta 700.000.000 króna. Já ţiđ lesiđ rétt 700 milljónir króna!

Ţegar ég spurđist fyrir um ţessa tölu hjá stofnuninni var sagt ađ talan byggđi á útreikningum fornleifafrćđinga, arkitekta og verkfrćđinga. Ég bađ um ađgang ađ ţessari úttekt en var synjađ. Máliđ var kćrt í Menntamálaráđuneytiđ og var ţađan vísađ til Úrskurđarnefndar um Upplýsingamál í Forsćtisráđuneytinu ţ. 15. nóvember 2010.

20110330132202481
Kristín Sigurđardóttir og Katrín Jakobsdóttir á góđum degi.
Myndin efst er frá rannsóknum á Stöng sumariđ 1992

 

Nefndin hefur nú komist ađ niđurstöđu sem er ţví miđur synjun á ađ ég geti fengiđ ađgang ađ ţví skjali sem ég bađ um. Ţađ ţykir mér miđur, ţví mig langađi ađ vita hvađa fornleifafrćđingar, arkitektar og verkfrćđingar voru ađ vinna ađ skipulagi á Stöng, án ţess ađ draga mig, atvinnulausan fornleifafrćđinginn, sem rannsakađ hef í mörg á Stöng, inn í vinnuna. Ţótt mér sé synjađ um ađgang ađ gögnum, er svar Úrskurđarnefndar um upplýsingamál svo greinargott, ađ innihald skjalsins sem ég bađ um er nokkuđ ljóst. Einnig er ljóst, ađ forstöđumađur Fornleifaverndar hefur fariđ međ ósannindi og jafnvel gagnvart lögfrćđingi sínum, sem ekki virtist hafa allar upplýsingar um máliđ. Útreikningar forstöđumanns stofnunarinnar Kristínar Sigurđardóttur og slakleg, ótrúverđug og vítaverđ vinnubrögđ hennar og samverkafólks hennar dćma sig sjálf, ţví Kata litla á Sölvhóli mun örugglega ekki gera ţađ á nćstu 5 vikum. Ţćr upplýsingar sem Úrskurđarnefnd um Upplýsingarmál veita í úrskurđinum segja ţó mikiđ, ţó svo ađ haldiđ sé fast í ađ ódagsettur pappír upp á eina og hálfa síđu sé vinnuskjal . Ein og hálf síđa í heilar 700.000.000. Og svo er menn ađ tala um bankana.

Hér er brot úr úrskurđi nefndarinnar og hér má lesa hann í heild sinni:

"Skjal ţađ sem Fornleifavernd ríkisins hefur afhent úrskurđarnefnd upplýsingamála, og segir vera eina skjaliđ sem tengist beiđni kćranda um ađgang ađ gögnum, er á einni og hálfri blađsíđu (A4). Skjaliđ ber yfirskriftina vinnuskjal, er handritađ og ódagsett. Efst á skjalinu eru skammstafanir sem vísa til mannanafna og sýnist ţar vera um ađ rćđa starfsmenn stofnunarinnar, sbr. heimasíđu hennar ţar sem nafna starfsmanna er getiđ. Úrskurđarnefndin telur ţannig óhćtt ađ byggja á ţví ađ skjaliđ sé ritađ af starfsmönnum stofnunarinnar til eigin afnota hennar en ekki af ađilum ótengdum henni.  Skjaliđ sýnist vera afar lauslega unniđ og uppsett, og í sumum greinum er erfitt ađ átta sig á efni ţess. Talan 700 milljónir kemur ţar hvergi fram en međ góđum vilja mćtti hugsanlega tína til tölur í skjalinu og leggja ţćr saman ţannig ađ ţćr nálguđust ađ vera 700-800 milljónir. Úrskurđarnefndin telur samkvćmt framansögđu ótvírćtt ađ skjaliđ sé vinnuskjal í skilningi 3. tl. 4 gr. upplýsingalaga nr. 50/1996."

Kćru starfsmenn Fornleifaverndar ríkisins, ţiđ AS, GB, ISK, KM, MAS, SB, SUP, SHG, UĆ og ŢH, einhver ykkar vann ţađ vinnuskjal sem mér er synjađ um. Međ allri virđingu fyrir ykkur, sem ekki komuđ ađ ţessum makalausu starfsađferđum, ţá ćttuđ ţiđ sem unnuđ međ Kristínu Sigurđardóttur ađ ţessu fáránlega mati ađ skammast ykkar. 700.000.000 krónur er einfaldlega ekki upphćđ sem fengin er međ ađ krota punkta á eina og hálfa blađsíđu. Ađ minnsta kosti ekki í siđmenntuđu ríki. Trúverđugleiki stofnunar ykkar er ađ mínu mati 0,0 og ţađ ţarf ekki mikla útreikninga til ađ komast ađ ţeirri niđurstöđu. Ţađ versta er, ađ sum ykkar tókuđ einnig ţátt í ađ grafa undan kollega ykkar, sem stundađ hefur rannsóknir á Stöng og sem reynt reynt hefur ađ framkvćma viđgerđir á Stöng og sem hefur komiđ međ raunhćfar tillögur ađ ţví sem gera skal til ađ vernda einn af merkustu fornminjastöđum á Íslandi. Ég kann ykkur ekki neinar ţakkir fyrir ađ leika útrásarvíkinga á einni og hálfri A4 síđu á kostnađ skattborgaranna.


Nćsta síđa »

Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband