Leita í fréttum mbl.is

Gyđingahatur er 350 ára hefđ á Íslandi

Passion
 

Páll Magnússon hefur svarađ Rabbí Abraham Cooper hjá Simon Wiesenthal Stofnuninni í Los Angeles, sem í síđustu viku benti á ađ gyđingar litu á Passíusálmana sem andgyđinglegan hatursbođskap og bađ um ađ hćtt yrđi ađ lesa sálmana í útvarpi á Íslandi.

Páll Magnússon segir hins vegar, ađ sálmarnir séu 350 ára menningarhefđ á Íslandi og ađ rabbí Cooper hjá Simon Wiesenthal stofnuninni misskilji ţá, án ţess ađ skýra ţá yfirborđslegu yfirlýsingu sína nánar.

Enginn mađur međ viti getur misskiliđ ţađ sem ort er um gyđinga í ţessum sálmum. Ţeir innihalda taumlaust gyđingahatur 17. aldar, sem Hallgrímur Pétursson og samtímamenn hans margir voru smitađir af.  Hallgrímur Pétursson setti sig ekki í spor gyđinga eins og einn íslensku sérfrćđingur í sálmunum heldur fram. Hann fordćmir ţá og trú ţeirra og niđrar ţá á alla mögulega máta.

Heiftin og harmagráturinn var svo mikill út af bréfi Simon Wiesenthal Stofnunarinnar, ađ nasistar og helfararafneitarar komu líka upp úr holunum. Einn ţeirra tjáđi sig um ađ hann vildi sjá mig, sem međvitorđsmann SWC í gagnrýninni, barinn međ naglaspýtu međ fimm tommu nagla á Lćkjatorgi (sjá hér) Ţađ er greinilegt ađ andargift Passíusálmanna er sterk hjá sumum Íslendingum.

Pólitíkusar og Passíusálmar 

Ţetta hatur segir Páll Magnússon ađ sé 350 ára menningarhefđ á Íslandi.  Jú, auđvelt er ađ sjá ţađ. Áttunda áriđ í röđ lesa íslenskir ţingmenn sálmana í Grafavogskirkju (sjá hér). Ţađ er einfaldlega í tísku ađ lesa sálmana, og voru ţeir jafnvel komnir í tísku fyrir íslenska efnahagshruniđ, ţegar hagsćldin stóđ sem hćst - og ofmetnađurinn.

Sálmarnir eru hugsanlega enn meira virđi nú fyrir Íslendinga, ţegar ţeir eru gagnrýndir af útlenskri stofnun sem hefur áđur veriđ vísađ frá á Íslandi, ţegar hún leitađi eftir međferđ lögregluyfirvalda og dómskerfis í máli stríđsglćpamanns frá Eistlandi sem bjó á Íslandi. Hann fór yfir móđuna miklu, friđađur af ţjóđ sem hefur 350 ára hefđ fyrir menningarlegu gyđingahatri.

Passíusálmarnir eru orđnir ađ hval. Viđkvćđiđ virđist vera: Útlendingar úti í heimi skulu ekki dirfast ađ koma og segja okkur fyrir verkum, eins og ţegar ţeir segja Íslendingum ađ hćtta ađ veiđa hvali. 

Trúleysingjar og Passíusálmarnir

Myndin af ofan er af yfirlýstum trúleysingja, umhverfisráđherra Íslands, sem á unga aldri var á  Kindergarten í DDR, ţegar hann pabbi hennar hennar lćrđi frćđin á Parteihochschule Karl Marx (Rotes Kloster) am Köllnischen Park in Berlin. Nú er trúin komin til trúlausa fólksins gegnum Passíusálmana. Gćti hugsast ađ eitthvađ í sálmunum höfđi sérstaklega til fólks sem hefur haft heiftarlega stefnu gagnvart ríki gyđinga, Ísrael?

Trúleysingjar á Íslandi, sem fylgja merkjum félagsskaparins Vantrúar, hafa reyndar bent á í núverandi gagnrýni á Passíusálmana, ađ ţeir hafi lengi (eđa allt síđan 2004) bent á gyđingahatriđ í Passíusálmunum (sjá hér). Mikiđ rétt, og var ég fyrst ađ uppgötva ţađ nú. Sumir félagar Vantrúar eru hins vegar einnig mjög öflugir í stuđningi  sínum viđ öfl sem í dag vilja sjá gyđinga feiga. T.d. hefur međlimur í ţessum samtökum setiđ ráđstefnu Múslímska Brćđralagsins í Kaíró. En trúleysingjar mega eiga ţađ ađ ţeir sjá, ađ hin 350 ára hefđ á Íslandi er siđlaus hatursbođskapur og tímaskekkja.

Hefđin er ekki bara siđlaus, ţví niđrandi orđ um minnihlutahópa og trúarbrögđ annarra varđa viđ lög á Íslandi. Íslenskir ţingmenn eru ađ brjóta lög ţegar ţeir lesa sálma Hallgríms Péturssonar í kirkjum, ţví sálmarnir fordćma trúarbrögđum annarra.  Mig minnir reyndar ađ slíkt hatur sé andstćtt bođskap Krists, úr ţví litla sem ég ţekki til Kristinnar trúarsetningar. Jesús var ađ sögn gyđingur. Passíusálmarnir eru fordómar gegn honum og ţjóđ hans og trú.

Ţess vegna er kominn tími til ađ sleppa haldinu af hinni 350 ára hefđ, sem byrjađi međ ţví ađ fátćkur prestur á Íslandi fćrđi dóttur Brynjólfs Biskups Jónssonar sálmana til ađ ganga í augun á biskupi. Kristnin á Íslandi getur vel lifađ án gyđingahaturs 17. aldar.

Gömul hefđ

Mér sýnist ađ enn séu lausir dagar fyrir sálmaflutning ţingmanna í Grafarvogskirkju. Hver veit, Ţessi lestur gćti bjargađ Íslendingum úr öllum efnahagsvandamálum? Kannski sérstaklega ţeim, sem ítrekađ hafa kennt gyđingum um efnahagshruniđ? Sumir íslenskir glćpamenn hrunsins gáfu í skyn ađ gyđingar á Bretlandseyjum vćru ađ seilast í ţrotabú ţeirra fyrir slikk. Stuttu eftir hrun áriđ 2008 sá mađur fólk sem líkti Íslandi viđ gettó og töldu sig vera leidda í útrýmingarbúđir. (Sjá t.d. hér). Ţađ er eitthvađ ađ ţjóđ sem ţarf ađ gera slíkt - fyrir utan fávisku. 

Ég sá ađ minn gamli skólafélagi úr Menntaskóla, Árni Ţór Sigurđsson las 3. sálminn. Ţetta fellur í kramiđ hjá manni sem lagđi til eyđingu Ísraelsríkis hér um áriđ í Róttćka félaginu í Menntaskólanum viđ Hamrahlíđ, nokkrum árum áđur en stundađi nám viđ Moskvuháskóla. 

Arni and a mass murderer on the barret
Revolucionario Árni Ţór Sigurđsson, en ţađ er ekki Jesús sem sést á húfunni

 

Guđmundur Steingrímsson las sálmana sl. sunnudag. Jú, ţađ var afi hans, Hermann Jónasson ráđherra, sem lokađi Íslandi fyrir gyđingum sem flýđu ofsóknir nasista. Ég man ekki betur en ađ fađir Guđmundar, Steingrímur Hermannsson ráđherra, hafi líka veriđ afar stoltur af styttu af međlim úr lífvarđarsveit SS-riddaraliđa sem fađir hans fékk frá mektarmanni og morđingja í Ţriđja ríkinu. Kannski stefni Guđmundur á ráđherratign međ hefđ og erfđagóssi, međ SS-styttuna í einni hendi og Passíusálmana í hinni?

Passíusálmarnir og gyđingahatur eru vissulega mikil og gömul og skyldleikarćktuđ hefđ á Íslandi.

Alfred Kempner
Alfred Kempner

Mikil var heift Íslendinga og grimmd, ţegar ţeir sendu gyđinginn Alfred Kempner frá Leipzig úr landi og vildu borga fyrir flutning hans frá Danmörku til Ţýskalands Nasismans. Lesiđ.

Otto Weg
Otto Weg (Ottó Arnaldur Magnússon)

Mikil var heiftin og illmennskan, sem olli ţví ađ dr. Ottó Weg, sem einnig kom frá Leipzig áriđ 1939, fékk aldrei fasta vinnu á Íslandi, ţótt hann vćri til skamms tíma einn lćrđasti jarđfrćđingurinn í landinu. Gyđingar voru ekki ráđnir til HÍ, fćrasti nýrnasérfrćđingur Vínarborgar fékk ekki ađ vinna sem lćknir á Íslandi (sjá hér) og ađrir gyđingar fengu ekki ađ stofna fyrirtćki.

Otto Weg, (síđar Ottó Arnaldur Magnússon), vann í Bretavinnunni á Reykjavíkurflugvelli og hóf síđar einkakennslu sem hann auglýsti í blöđum. Á Íslandi urđu menntunarlausir nasistar ađ bankastjórum, lögreglustjórum, flugmálastjórum, forstöđumönnum ÁTVR osfr., međan einn lćrđasti mađurinn sem kom til Íslands á fyrri hluta 20. aldar fékk aldrei vinnu.

Otto Weg og bróđir hans, Frans, voru sendir í fangabúđir nasista áriđ 1938. Frans var myrtur í desember áriđ 1939 í Buchenwald af mönnum sem fylgdu brjálćđingi sem í bók sinni Mein Kampf skrifađi: "... ég er sannfćrđur um ađ ég starfa fyrir hönd skapara okkar. Međ ţví ađ berjast gegn Gyđingunum. Ég er ađ vinna verk Drottins." Ottó Weg rétt skrimti á Íslandi, ţar sem menn hrópa Lifi byltingin! og Hallelúja! á eftir Passíusálmunum.

Ţvílík hefđ!


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Jón Steinar Ragnarsson

Ţessi Gyđingaforakt er ekki bara gömul hefđ á Íslandi heldur er hún óađskiljanlegur hluti hins svokallađa Kristindóms, vel dikteruđ í trúarbókmenntum hennar og ritningu.

Menn telja sig vera ađ sveipa sig helgiljóma og sjálfsréttlćtingu međ ađ míga utan í ţessa viđurstyggđ og ţví hefur ţessi forkakt fest rćtur.

Ţetta hefur ekkert međ Íslendinga per se ađ gera Villi. Ţetta er ţykistuleikurinn og liggaliggaláiđ sem hin Kristna Kirkja hefur aliđ á handa sauđum sínum.

Vitfirringin og kynţáttahatriđ er annars ekkert síđra í trúarbókmenntum Gyđinga, sem eru grundvöllur alls ţessa. Ţeir eru hinir útvöldu og allir ađrir réttdrćpir í raun. Ţú hefur lesiđ Mósebćkur t.d.

Já, ţessi vitfirring er raunar grunnur hinna múslimsku trúarbragđa líka og hryllingur ţeirra trúarbragđa og öfgar eiga sér rćtur í trúarritum ykkar. Ţeir eru bara ađ taka ţađ bókstaflega, sem flestir ađrir eru hćttir ađ taka mark á, enda 600 árum á eftir samtímanum. Kristnin var alveg jafn öfgakennd og ţetta fyrir 600 árum og ekki síst voru lögmálin ykkar og eru jafnvel eldsneytiđ í ţennan eld.

Ţiđ ţurfiđ ekki ađ berjast gegn Gyđingahatri sem slíku. Ţiđ ţurfiđ ađ berjast gegn trúarbrögđum ţeim sem eiga rćtur í ykkar "hefđ". Ţvílík hefđ ţađ Villi!

Jón Steinar Ragnarsson, 3.3.2012 kl. 10:54

2 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

En enginn fordćmir Íslendinga í sálmum í Ísraelska útvarpinu, Jón Steinar.

Reiđilestur yfir gyđingum í Kristni og Íslam er tilfelliđ, ţar sem bćđi trúarbrögđin eru skrumskćldar eftirmyndir af Gyđingdómi, ekkert verri ekkert betri. En eitt máttu  vita, ađ venjulegir Gyđingar stunda ekki hatursmenningu međ rót í gömlum bókum sínum. Sögur af Ísraelsţjóđinni í Tanach eru ekki notađar til ađ kenna ákveđnum hópum um eitt eđa neitt í dag, ţví flestir hópar Biblíunnar hurfu af sjónarsviđinu vegna öfga. Gyđingar lifđu af vegna trúar sinnar.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 3.3.2012 kl. 14:12

3 Smámynd: Jón Steinar Ragnarsson

Villi, ţađ er gersamlega út í hött hjá ţér ađ vćna alla íslendinga um Gyđingahatur ţótt ţeir af hégóma, hrćsni og einfeldni lesi upp úr margra alda gömlum kveđskap eftir sinnisveikan sjálfsvorkunarpúka međ hégómlega athyglisţörf fyrir veraldelgu og geistlegu yfirvaldi. Ósanngirnin í ţví er himinhrópandi hjá ţér og vćgast sag kyrdduđ móđursýki.

Gyđingdómur er jú trúarleg skilgreining en ekki etnísk og ţađ gerir ykkur ađ sama öfgafólki og ţiđ vćliđ mest yfir.  Liggaliggaláiđ og ţykisuleikurinn skilurđu. Ţegar ţađ hentar, ţá er ţví beitt. Trúarbrögđ ykkar er ţađ sem hefur valdiđ hörmungunum. Bergmál ţessara trúarbragđa í öđrum trúarbrögđum hefur ítrekađ komiđ í hausinn á ykkur aftur. Ef ţiđ vćruđ menn til ađ líta upp úr ţessu og hafna vitfirringunni, eins og margir góđir og gegnir gyđingar gera, ţá vćri von um betri tíma.

Ţađ hatast enginn viđ gyđinga hér. Hatur er stórt orđ Villi. ŢAđ eina sem ţú getur dregiđ upp ţví til stuđnigs eru gamlar skruddur eftir vitfirrinnga sem fylgdu trúarprinsippi sínu og ritningum eđa ţá nokkur kjánaprik sem gengu gćsagang í forugri kvosinni fyrir ríflega hálfri öld.  Ţessi brígsl ţín eru móđgun viđ alla íslendinga og ef eitthvađ gćti vakiđ upp gamla gyđingaforakt, ţá eru ţađ svona skrif.

Ţetta angar allt af léttúđlegri og skini skroppinni vćnisýki. Ég er sammála ţér um hnođ Hallgríms Péturssonar og fáránlegrar dýrkunnar á honum hér. Ţađ er ekki gyđingum til höfuđs gert. Ţú ert einum of sjálfhverfur á ţig og ţína ef ţú heldur ţađ. 

Hćttu ţessu fjandans rugli. Hćttu ađ hćđast ađ ţeim sem vilja veg trúarbragđanna minni og hugleiddu hversu brjálćđislegt rugl ţetta er um leiđ og ţú rýnir gegnum trúarbragđaţokuna.  Ţú veist ađ ţetta er skáldskapur og ţvćla sem leggur fjötra á fólk. Vertu mađur til ađ viđurkenna ţađ. Vertu mađur til ađ leggja ţeim liđ sem vilja losa heiminn viđ ţennan vírus. Ţá verđur vegur gyđinga jafnt sem annarra betri hér.  

Jón Steinar Ragnarsson, 3.3.2012 kl. 17:04

4 Smámynd: Vilhjálmur Eyţórsson

Ţessi gyđinga- ţráhyggja ţín getur stundum orđiđ svolítiđ ţreytandi, einkum vegna ţess ađ ţú blandar eins og margir ađrir saman andúđ á gyđingum fyrr á tímum, sem byggđist eingöngu á trúarbrögđum ţeirra, og frćđum 19. aldar háskólamanna, vísinda- og gáfumanna ţess tíma, sem héldu ţví fram ađ fólk međ ţessi tilteknu trúarbrögđ vćru í einhverjum líffrćđilegum, beinlínis vefjafrćđilegum skilningi af öđrum „kyţćtti“ en annađ hvítt fólk, svipađ og t.d dverg- svertingjar eđa Ástrlíu- frumbyggjar. Nasistar tóku síđan upp ţessar kenningar um „germani“ og „aría“, sem eru einfaldlega gervivísindi sem koma engum trúarbrögđum viđ, en eru undarlega lífseig. Andúđ ţess mikla snillings séra Hallgríms, byggđi ekki á hatri á gyđingum sem slíkum, heldur á trúarkenningum ţeirra, en kristnir menn töldu ađ gyđingar hefđu međ ţví ađ krossfesta gyđinginn Jesús framiđ einhvers konar „glćp“. Ţeim sást alveg yfir ađ án krossfestingarinnar hefđi enginn kristindómur orđiđ til og í rauninni ćtti ađ ţakka gyđingum fyriri viđvikiđ.

Vilhjálmur Eyţórsson, 3.3.2012 kl. 22:00

5 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Biđ ađ heilsa Hallgrími, Vilhjálmur Eyţórsson. En hatur á trúarkenningum sem mađur útúđar međ hatursglósum um ţjóđ og trú ţeirra er gyđingahatur, reyndar bćđi anti-Judaismi og antisemitismi.

Nú, ef ég hef lesiđ lög á Íslandi rétt, ţá er ţađ logbrot, en ég veit ađ yfirvöld leyfa ţetta, ţví ţegar var reynt ađ frá Saksóknara Ríkisins til ađ kanna gyđinghatur Bobby Fischers, vildi Saksónari og lögregla ekkert gera. Gyđingahatur Fischers var bćđi anti-Judaismi, en fyrst og fremst antisemitismi.

Gyđingahatur og svínslegheit í garđ trúarbragđa gyđinga eru leyfđ á Íslandi og stjórnvöld hafa lagt blessun sína yfir ţađ. Ţađ er ekki nema von ađ RúV, Ţjóđkirkjan og gjaldţrota ţjóđin finnist Passíusálmarnir fínir.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 4.3.2012 kl. 06:57

6 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Vilhjálmur Eyţórsson, skođađu bls. 13 í ţessu skjali: http://homepages.uni-tuebingen.de/gerd.simon/island.pdf

.../

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 4.3.2012 kl. 09:35

7 Smámynd: Vilhjálmur Eyţórsson

Ţú ert enn ađ velta ţér upp úr nasista- steypunni, eins og sjá má í skjalinu. En eins og fađir minn sagđi oft (sem hafđi lćrt í Ţýskalandi Hitlers): „Sannur Aríi er hávaxinn eins og Göbbels, grannvaxinn eins og Göring og ljóshćrđur eins og Hitler“.

Ţetta gođafrćđi- aríarugl kemur gyđingum eđa gyđingdómi ákkúrat ekkert viđ.

Vilhjálmur Eyţórsson, 4.3.2012 kl. 17:47

8 Smámynd: Gunnar Heiđarsson

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, ég er Íslendingur og ég hef aldrei hatađ neina ţjóđ! Hvorki Israela, Palestínumenn né nokkra ađra ţjóđ!!

Ég e kristinnar trúar, en ég hef aldrei hatađ ađra trúarhópa, hvorki gyđinga, múslima, né nokkurn annan trúarhóp!!

En ég hef megna ímigust á sumum einstaklingum! Kemur ţar ekkert ţjóđerni né trú málinu viđ.

Međ ţessum skrifum ţínum reynir ţú ađ gera lítiđ úr Íslendingum en gerir ţér sjálfum ţó mestann skađa. Ţú opinberar ađ ţú ert rasisti af verstu gerđ og kemur fram ţann hátt sem ţú sakar ađra!!

Međ ţví ert ţú sjálfur ađ koma ţér í hóp ţeirra manna sem ég hef ímigust á!!

Gunnar Heiđarsson, 6.3.2012 kl. 07:37

9 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Ég verđ á verđi ef einhver kálar mér . Ţá ert ţú, Gunnar Heiđarsson, vissulega mögulegur kandídat eftir ţessi hákristnu og elskulegu skrif ţín og einstöku manngćsku í minn garđ.

En mér sýnist nú ađ Íslendingar séu "Guđ" ţinn og óbeit ţín beinist ađ ţeim sem hafi ađrar skođanir en ţú sjálfur. Hata minna, elska meira eins og Gúrúinn sagđi! - Ég vona svo sannarlega ađ ţetta sé ekki stór hópur manna sem ţú hefur ímugust á. Ímigust, sem ţú skrifađir, er reyndar gott orđ, en sjáldséđ. Líklega komiđ af sögninni ađ míga.

Ég biđ ţig samt vel ađ lifa, ţví ég ţekki ţig ekki og hata ţig ekki heldur. Lifđu heill.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 6.3.2012 kl. 08:27

10 Smámynd: Gunnar Heiđarsson

Hvergi nefni ég ađ kála neinum Vilhjálmur, sá hugsanaháttur er mér víđs fjarri. Ţađ er ţó ţađ fyrsta sem ţú nefnir í svari viđ athugasemd minni, ţó ég nefni aldrei eđa gef á nokkurn hátt í skyn neitt í líkingu viđ ţađ. Ţetta sýnir kannski best hversu fjarri viđ erum í hugsun!

Ađ hata minna og elska meira er göfugt markmđ og ćttu allir ađ fylgja ţví eftir, einnig ţú!!

Gunnar Heiđarsson, 6.3.2012 kl. 17:37

11 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Menn sem lýsa ţví yfir opinberlega, ađ persóna sé ađ komast í hóp ţeirra sem ţeir hafa megna ímugust á vegna ţess ađ hún hefur skođun, eru ekki beint elskulegir, Gunnar Heiđarsson. Í ţessu felst óbein hótun.

Ţú gerir annađ um leiđ, sem er í raun enn aumara, og ţađ er ađ vćna mig um ađ gera lítiđ úr Íslendingum, sem er skrýtin ásökun um eins konar landráđ.

Samkvćmt lögum er gyđingahatur glćpur, en ţađ ađ gagnrýna Íslendinga er ekki glćpur. 

Ţađ má kannski ekki gagnrýna Íslendinga? Ţetta hefur mig grunađ.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 6.3.2012 kl. 20:53

12 Smámynd: Gunnar Heiđarsson

Hvergi getur ţú fundiđ frá mér gagnrýni á gyđingatrú, Vilhjálmur.

Og ég árétta enn ađ ţađ er langur vegur milli ţess ađ hafa ímugust á einhverjum og ţess ađ vilja honum illt! Ţar liggur okkar skođanamunur.

Ég geri athugasemd viđ blogg ţitt, saklausa athugasemd, ađ vísu međ nokkuđ sterkum orđum. Ţú tekur ţađ sem morđhótun!! Hverskonar hugsanaháttur er eiginleg í kollinum á ţér?!

Ég hef forđast ađ skipta mér af skrifum um trúmál, ţykjir ţau vera ţess eđlis ađ ekki sé takandi ţátt í slíkri vitleysu. Ţó hef ég stundum skođađ ţitt blogg, ţó ţetta sé í fyrsta skipti sem ég rita inn á ţađ.

Ţú tekur skrifum mínum greinilega illa og ţví ćtla ég ađ láta ţetta vera mín síđustu skrif hér. Ég ćtla ađ međhöndla ţitt blogg međ sama hćtti og annara ţeirra sem ég hef ímugust á, međ ţví ađ láta ţađ algerlega vera ađ skođa ţađ eđa skipta mér af ţví!

Ţú ţarft ekki ađ fara međ veggjum, eđa líta um öxl mín vegna Vilhjálmur, ţađ er ekki minn stíll, enda alinn upp viđ ţau kristilegu gildi ađ gera engum mein!!

Gunnar Heiđarsson, 7.3.2012 kl. 07:41

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband