Leita í fréttum mbl.is

Eistland og hetjur landsins

Revolution hero 

Tuttugu ár eru nú liđin síđan Eistar, Lettar og Litháar brutust undan oki Sovétríkjanna og er ţess skiljanlega minnst međ pompi og prakt í ţeim ríkjum.

Íslenskir ráđamenn, m.a. forseti Íslands, voru um helgina í Eistlandi til ađ taka ţátt í hátíđarhöldunum, ţar sem Eistar ţökkuđu Íslendingum fyrir ađ vera fyrst sjálfstćđra ţjóđa til ađ viđurkenna Eistland sem sjálfstćtt ríki áriđ 1991. Tallin var í gćr full af íslenskum skemmtiatriđum.

file55931124_689e02d3

Hlutverk Jóns Baldvins Hannibalssonar á hinum örlagaríku dögum áriđ 1991 er óumdeilanlegt, og eru Eistlendingar ţakklátir honum og Íslendingum fyrir stuđninginn. Hér ađ ađ ofan er teikning af Ţjóđarhetjunni Jóni Baldvini Hannibalssyni eins og Eistar sjá hann. Greinilegt er ţó ađ ţeir virđast sjá hann í öđru ljósi en sumir gera á Íslandi.

Skömm er hins vegar frá ţví ađ segja, ađ fyrsta sameiginlega verk Eista og Íslendinga var ađ reyna ađ koma í vef fyrir ađ mál eistnesks stríđsglćpamanns, sem sest hafđi ađ á Íslandi yrđi rannsakađ ţannig ađ hćgt vćri ađ gera hann ábyrgan gerđa sinna. Eđvald Hinriksson, sem upphaflega hét Evald Mikson, dó áriđ 1993 skömmu eftir ađ íslensk yfirvöld töldu loks ástćđu til ađ draga fingurna úr gati ađgerđarleysisins.

Afsakiđ orđabragđiđ, en ţeim sem „rannsökuđu" máliđ var reyndar ćtlađ ađ komast ađ ţeirri niđurstöđu, ađ Mikson vćri saklaus. Neiti ţví ţeir ef ţeir vilja. Áriđ 1999 kom svo saman óháđ nefnd sem komst ađ ţeirri niđurstöđu, ađ Mikson hefđi framiđ stríđsglćpi eins og góđvinur minn til margra ára Efraim Zuroff framkvćmdastjóri Jersúsalemdeildar Stofnunar Símons Wiesenthal hafđi haldiđ fram. 

Ţessa smánarbletts á samskiptum Eistlands og Íslands var reyndar minnst í gćr í mjög undarlegri grein eftir eiganda blađsins Eesti Ekspress sem heitir Hans H. Luik, sem er eins konar Egill Helgason ţeirra Eista. Í greininni er kolkrabbanum, Sjálfstćđisflokknum og Eimreiđarhópnum greinilega kennt um margt, en einnig talađ um ásakanir Ísraels á hendur fyrrverandi lögreglumanninum (veterananum) Evalds Miksons, sem Davíđ Oddsson á ađ hafa komist hetjulega í veg fyrir. Ţađ er hins vegar ekki veriđ ađ minnast á ţađ á 20 ára afmćli nýja Eistlands, ađ ţessi "fyrrverandi lögreglumađur" hafi líka veriđ morđingi og nauđgari. Ţađ skýrist ef til vill af ţví Luik ţessi var hér um áriđ gestur afkomenda Miksons á Íslandi og er greinilega illa viđ ađ minning eistneskra gyđingamorđingja og nauđgara sé svert.  Blađ hans Eesti Ekspress er einnig ţekkt fyrir ađ leggja mikla fćđ á Efraim Zuroff. Sami mađur og teiknađi helgimyndina hér ađ ofan af Jóni Baldvin hefur teiknađ Zuroff sem djöful. Ég tel persónulega Zuroff vera mikilvćgari hetju fyrir Eistland en Jón Baldvin Hannibalsson.

Zuroff i Eesti Ekspress

Heimsfrćgur er seinagangur stjórnvalda í máli Miksons, sem má ţakka mönnum eins og Mart Laars, Davíđ Oddssyni og Lennarts Meeri, og sömuleiđis einkennilegt framferđi yfirmanna á íslenskum fjölmiđlum, sem bönnuđu blađamönnum sínum fréttaflutning af heimildum um glćpi Miksons. Ellert B. Schram, mágur Jóns Baldvins, var einn af ţeim ritstjórum sem bönnuđu einfaldlega á ákveđnu stigi skrif um Mikson á Vísi. Duglegir rannsóknarblađamenn eins og Ţór Jónsson fengu bann viđ ţví ađ skrifa um máliđ.

Ég er ţó viss um ađ Jón Baldvin hafi alltaf veriđ fylgjandi ţví ađ gyđingamorđingjar yrđu sóttir til saka, ţó svo ađ hann hafi ćrst ţegar Simon Wiesenthal Center i Jerúsalem afhenti Davíđ Oddssyni beiđni um ađ rannsaka mál Eđvalds Hinrikssonar.

Jón Júrí og Arnalds

Í ţví sambandi er kannski viđ hćfi ađ rifja upp, ađ Jón var sjálfur nćrri ţví orđiđ "fórnarlamb" Rauđrússanna hér um áriđ, ţegar menn héldu ađ hann vćri á mála hjá KGB. Ekki er ţó hćgt ađ lá mönnum ţá skođun, ţví ađ Jón átti síđla árs 1960 fund međ starfsmanni sendiráđs Sovétríkjanna, hinum merka manni Juri A. Rechetov, sem hvarf yfir móđuna miklu áriđ 2003. Juri er af mörgum talinn hafa stundađ ţađ á Íslands sem menn kalla venjulega njósnir og undirróđur, eđa fram til ársins 1966 ađ hann sneri aftur til Moskvu. Löngu síđar kom hann sem sendiherra til Íslandi, og var ţá međ doktorsgráđur heimsspeki og alţjóđlegum refsirétti upp á vasann. Hann skipti sér af rannsókn Miksons-málsins, mörgum til mikillar gremju. Rechetov hitti Ragnar Arnalds og Jón Baldvin Hannibalsson fyrir utan veitingahúsiđ Naustiđ í október 1960. Kannski voru ţeir bara ađ tala um fótbolta, en Rechetov hitti svo sannarlega naglann á höfuđiđ hvađ varđa alţjóđlega skyldur Íslands til ađ rannsaka mál Miksons. Grein hans var m.a. til ađ boltinn fór ţrátt fyrir allt ađ rúlla á Íslandi.

Jú, sumir menn fara víđa eftir dinner og drink á Naustinu á kostnađ Kremlverja. Jón er orđinn ţjóđarhetja í Eistlandi, Ragnar Arnalds er enn Ragnar Arnalds og ađalandstćđingur ESB. Hins vegar tel ég ekki líklegt ađ Eistar viti ađ ţjóđhetjan Jón Baldvin Hannibalsson hafi veriđ í tygjum viđ rússneska sendiráđsstarfsmenn í Reykjavík, ađ minnsta kosti fyrir fram Naustiđ i haustiđ 1960. Oli Jón Baldvin Hannibalsson spioon venelaste?

Í sumar hafa sumir Eistar einnig minnst innrásar Ţjóđverja í landiđ áriđ 1940, og margir hverjir međ furđulega miklum hlýhug. Eistnesk yfirvöld telja ţetta greinilega sjálfsagđan hlut. Eistnesk lögregla hindrađi t.d  mótmćli gegn hćgriöfgahópum sem minntust SS-liđa, og í Viljandi héldu vinir SS mjög viljandi upp á innrás Ţjóđverja, sem myrtu ţá gyđinga sem Evald Mikson og félagar hans í pólitísku Lögreglunni í Tallin tókst ekki ađ rćna og myrđa fyrir innrás Ţjóđverja. 99.3% gyđinga Eistlands voru myrtar í Helförinni.

Frelsi Eistlands, Lettlands og Litháen hefur augljóslega ekki komiđ í veg fyrir ađ óeđli ófrelsis, gyđingahatur og dýrkun fasisma er enn ásćttanlegt ástand í ţessum ríkjum. Ţađ á ekki ađ vera ásćttanlegt ađ Íslands styđji ríki, ţar sem fasismi er enn dýrkađur og ţar sem minning um helför gyđinga er hunsuđ međan leyft er ađ hylla svo kallađar "frelsishetjur" sem hófu útrýmingu á gyđingum baltnesku landanna áđur en ţýskur her hóf innrás sína í ţessi ríki. Fyrir utan ađ virđa alveg örlög gyđinga í löndum sínum međ ţví ađ hylla morđingja ţeirra eru Eistar, Lettar og Litháar enn fremur afar móđgunargjarnir ţegar ţeir eru minntir á ţennan svarta blett sögu sinnar, ţegar frelsishetjur ţeirra brytjuđu gyđinga niđur.

Ég er einn ţeirra sem ekki hef í hyggju ađ sćtta sig viđ sögufölsun Eistlands, Lettlands og Litháens.

P.s. Myndin efst er ekki tekin fyrir utan Valhöll. Rússneskur arkitektúr hefur háđ öđrum en Íslendingum.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Jón Valur Jensson

Vilhjálmur minn, ţú ert svo lunkinn ađ finna forna hluti, geturđu reynt ađ ná kópíu af ţessum smápistli, lesandabréfi í DV: ‘Leitum sannleikans’, DV 2. júlí 2001 (um ásökun á hendur íslenzkum ríkisborgara um stríđsglćpi í seinni heimsstyrjöld).

Jón Valur Jensson, 22.8.2011 kl. 21:58

2 Smámynd: Sigurđur Ţór Guđjónsson

Ţađ er skömm ađ ţví ađ íslensk yfirvöld hafi ekki rannsakađ ţetta mál strax frá upphafi. Var ţađ ekki bara vegna ţess ađ Mikson var fyrir löngu orđinn íslenskur ríkisborgari, sem sagt merkikertaháttur.

Sigurđur Ţór Guđjónsson, 22.8.2011 kl. 22:22

3 Smámynd: Jón Valur Jensson

Ađ mínu mati var ţađ svo, Sigurđur minn.

Og ţar brást einn af okkar betri pólitíkusum.

Jón Valur Jensson, 22.8.2011 kl. 23:17

4 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Ţakka ykkur fyrir Jón Valur og Sigurđur.

Jón, hér er slóđin ađ skođun ţinni í DV. Ţarna er líka grein eftir Einar Ingva Magnússon, sem er annars hugar : http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3017457

Ég held nú ađ fleira komi til en ríkisborgararétturinn. Mikson og ćvisöguritari hans Einar Sanden voru iđnir viđ ađ upplýsa ađ Mikson ćtti einkaskjalasafn um menn og málefni. Í Sjálfstćđisflokknum voru, held ég líka, til menn sem héldu ađ Eđvald Hinriksson hefđi nuddađ út úr mönnum upplýsingar. Ţađ held ég ađ hafi veriđ of mikil hrćđsla, ţví karlinn gat vart gert sig skiljanlegan eđa skiliđ ađra.

Svo var viss stuđningur úr röđum íţróttarhreyfingarinnar. Knattspyrnumenn studdu hann. Menn töldu ađ hann vćri upphafsmađur körfuboltans á Íslandi. Körfubolti var fyrr nefndur í Ţjóđviljanum sem falleg Íţrótt áriđ 1945 og hafa menn líklega séđ Kanann leika sér. Nú sér mađur ţađ, Mikson til heiđurs, ađ hann á ađ hafa innleitt sauna (sána) til Íslands. Ţađ er heldur ekki rétt.

Fyrir nokkrum árum kom út bók um MI5 á Bretlandseyjum, ţar sem haldiđ var fram ađ sonur Evalds, Atli, ćtti gögn í fórum sínum um njósnara Sovétríkjanna, sem hann hefđi erft eftir föđur sinn.

Stuđningur vinstrimanna viđ Mikson kom ađ mínu mati einvörđungu af hatri ţeirra í garđ Ísraels, og ţess misskilnings í byrjun ađ Ísraelsríki stćđi á bak viđ óskir um ađ mál hans yrđi rannsakađ.

Svo voru mikil bönd á milli íslenskra ráđamanna og eistneskra í máli ţessu, sem mađur vonar ađ hafi veriđ varđveitt í skjölum og muni enda á skjalasöfnum.

Ég hef stundum leikiđ mér af ţví ađ hugsa um stuđning ţann sem Mikson fékk og boriđ ţann stuđning saman viđ stuđningsleysi til "skúrksins" í biskupsmálinu. Er auđveldara fyrir meintan stríđsglćpamann eđa dćmda morđingja (t.d. Ciecielski) ađ fá samúđ Íslendinga endfyrir meintan barnaníđing og nauđgara? Hvađ veldur? Ég á erfitt međ ađ skýra ţetta. En ég hef mínar tilgátur.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 23.8.2011 kl. 06:52

5 Smámynd: Sigurđur Ţór Guđjónsson

Stuđningurinn viđ Mikson var ekki síđur til hćgri, samanber harđorđan leiđara Morgunblađsins í garđ Zhuroff.  En hvađa upplýsingar ćtli Sjálfstćđismenn hafi óttast frá Mikson?

Sigurđur Ţór Guđjónsson, 23.8.2011 kl. 15:25

6 identicon

Athygli mín hefur veriđ vakin á ásökunum um, ađ ég hafi, í utanríkisráđherratíđ minni (1988-95) "haldiđ verndarhendi yfir" íslenskum ríkisborgara, sem hafi veriđ uppvís ađ ţví ađ hafa stundađ "morđ og nauđganir" á gyđingum í Eistlandi á seinni heimsstyrjaldarárunum.

Stađreyndin er sú, ađ í utanríkisráđherratíđ minni voru engar slíkar sannanir fram lagđar. Hiđ rétta er, ađ fulltrúi Simon Wiesental - stofnunarinnar lagđi fram slíkar ásakanir gegn Ewald Mikson, en ţegar hann var krafinn um sannanir, reyndust ţćr vera útskrift af sýndarréttarhöldum á vegum KGB í Eistlandi  frá ţví um 1960 (ég hef ekki gögn viđ höndina og ábyrgist ekki dagsetningar). Ţessi réttarhöld voru sett á sviđ í Tallinn af leyniţjónustu hernámsríkisins, beinlínis í ţeim tilgangi ađ koma óorđi á ţá, sem höfđu gripiđ til vopna til ađ verjast sovésku innrásinni.

 Ég svarađi Simon Wiesental-stofnuninni á ţann veg, ađ gögn frá sýndarréttarhöldum sovésku leyniţjónustunnar í hinu hernumda Eistlandi vćru ekki tekin góđ og gild í mínu landi. Međan ekki vćru önnur og haldbetri gögn fram lögđ til stađfesteingar ţessum ásökunum, vćri ekki ţess ađ vćnta, ađ krefja mćtti íslensk stjórnvöld um ađgerđir í málinu. Engin slík gögn voru lögđ fram í minni ráđherratíđ, og ţví ekki tilefni til ađgerđa af minni hálfu.

Dylgjur um meint gyđingahatur mitt eru ekki svaraverđar. Stađreyndin er sú, ađ ég er nánast "alinn upp" viđ ađdáun á andlegum afreksmönnum gyđinga og viđ djúpa samhygđ međ ţeim sem fórnarlömbum evrópskrar ţjóđrembu, sem náđi hámarki í helförinni í ţúsund-ára-ríki ţýska nazismans. Ég hafđi ţví lengst af jákvćđa afstöđu til stofnunar Ísraelsríkis og fyrir baráttu landnema gyđinga ţar fyrir tilverurétti sínum.

Ţađ er ekki fyrr en nú á seinni árum, ţegar fórnarlömb nazismans og afkomendur ţeirra í Ísrael hafa, undir áhrifum öfgafullra trúarofstćkisafla,  valiđ ríki sínu hlutskipti böđulsins gagnvart varnarlausu fólki, óbreyttum borgurum, konum og börnum, ađ mér, eins og flestum öđrum međ nokkurn veginn óbrjálađa réttlćtiskennd, er gersamlega ofbođiđ.

Ţessi umbreyting fórnarlambsins í böđul, sem  bregst viđ nábyli sínu viđ varnarlaust fólk međ sama hćtti og nazistar gerđu forđum gagnvart gyđingum, er ađ mínu mati stćrsti harmleikur okkar samtíma. Ísrael er nú hernámsríki, sem brýtur öll alţjóđalög og samninga um ábyrgđ hernámsađila á hernumdum svćđum. Ţeir hafa breytt Gaza í stćrsta fangelsi heims. Ţeir skirrast einskis í ađ niđurlćgja og auđmýkja varnarlaust fólk međ sama hćtti og sama Ubermensch-hroka og nazistar sýndu gyđingum forđum. Ţeir ćttu ađ rifja upp söguna um Varsjárgettóiđ.

Ţeir beita yfirburđavaldi sínu til ađ svelta fátćkt fólk til hlýđni. Međ linnulausri útţenslu ólöglegra landnemabyggđa á hernumdum svćđum, halda ţeir áfram ađ rćna landi annarra međ ţađ ađ markmiđi ađ breyta "the facts on the ground", ţannig ađ sjálfstćtt ríki Palestínumanna hafi ađ lokum enga jörđ til ađ standa á. Ţessi stefna er enn fremur styrkt međ aparteid múrnum mikla - ţessari grimmilegu táknmynd rasismans - sem slítur sundur byggđir Palestínumanna og gerir ţćr ólífvćnlegar.

Stríđsglćpir Ísraelshers gagnvart Palestínumönnum eru svívirđilegir. Framganga hersveita Ísraels gagnvart ţessu varnarlausa og forsmáđa fólki minnir um flest á SS-sveitir nazista. Framferđi hermannanna lýsir ţví, ađ afsiđun ţeirra er ţegar komin á ţađ stig, ađ helst er ađ jafna viđ framferđi útrýmingarsveita nazista í Austur-Evrópu í seinni heimstyrjöldinni. Ţessi brútala gereyđingastefna hćgri öfgamanna í Ísrael er ekki bara siđlaus - hún er viti firrt og mun ađ lokum  leiđa ólýsanlegar hörmungar yfir Ísraela, ef ekki verđur gripiđ í taumana í tćka tíđ.

Ţađ er hryllileg tilhugsun, ađ ţeir hrokafullu ofstćkismenn, sem nú eru ađ eyđileggja orđstír Ísraels og ađ stofna framtíđ ţjóđar sinnar í yfirvofandi hćttu, skuli ráđa yfir kjarnavopnum. Ţađ er ekki síđur ógnvekjandi  tilhugsun en ađ vita af kjarnavopnum í höndunum á valdhöfum í öđru herrćđisríki á barmi hruns, nefnilega Pakístans.

Ţađ sem hér er sagt, breytir engu um mál Miksons í Eistlandi. Ef ţađ er rétt, ađ óháđ nefnd, skipuđ frambćrilegum fulltrúum alţjóđasamfélagsins, hafi rannsakađ máliđ og komist ađ ótvírćđri niđurstöđu um sekt hins ákćrđa, ber auđvitađ ađ bregđast viđ - jafnvel ţótt hinn ákćrđi sé ekki lengur á međal vor. Sú skylda hvílir auđvitađ fyrst og fremst á eistneskum stjórnvöldum og réttarkerfi. Úr ţessu er ekki viđ íslensk stjórnvöld ađ sakast. Íslensk stjórnvöld veittu eistneskum flóttamanni griđland og höfđu ekki trúverđugar upplýsingar um glćpsamlegt athćfi fyrr en ţá 1999, ef ţćr niđurstöđur eru óvéfengjanlegar.

Ég minni á, ađ sćnski forsćtisráđherrann var um daginn, í tilefni af 20 ára afmćli hins endurreista sjálfstćđis Eistrasaltsţjóđa, ađ biđjast, fyrir hönd Svía, afsökunar á misgjörđum sćnska ríkisins gagnvart ţeim. Sćnsk og finnsk stjórnvöld viđurkenndu strax í lok seinni heimstyrjaldarinnar hernám og innlimun Eystrasaltsţjóđa inn í ţjóđafangelsi Stalíns. Sćnsk stjórnvöld sendu hundruđ flóttamanna frá ţessum löndum til baka í opinn dauđann eđa í gúlagiđ, - Svíum til skammar, ţjóđar sem öđrum fremur segist grundvalla utanríkispólitík sína á virđingu fyrir mannréttindum.

Ađ ţví er ţađ varđar, ađ breska leyniţjónustan hafi um árabil haft mig á skrá sem grunađan um ađ vera sovéskur agent á Íslandi áriđ 1961, ţá er ţađ ađ vísu gott dćmi um fáfengileik og heimsku stofnana af ţessu tagi. Persónulega er ég hins vegar stoltur af stimplinum. Ástćđan var nefnilega sú, ađ ég hafđi frumkvćđi ađ ţví ađ beita mér fyrir fjöldamótmćlum gegn uppgjöf Bjarna Ben. og samstarfsmanna hans  í ríkisstjórn (1961) frammi fyrir hótunum Breta um valdbeitingu í ţorskastríđunum. Međ breska samningnum skuldbatt Bjarni Benediktsson okkur Íslendinga til ţess ađ fćra ekki út fiskveiđilögsögu okkar umfram 12 mílur, nema ađ höfđu samrćđi viđ Breta, sem ţá gćtu kćrt okkur fyrir alţjóđadómstólnum í Haag, en niđurstađa hans yrđi bindandi. Ţetta voru ótrúleg afglöp. Viđ vorum á ţessum árum í samstarfi viđ fjölmargar smáţjóđir í heiminum ađ vinna ađ ţví ađ breyta ţjóđarréttinum um lögsögu strandríkja yfir auđlindum sjávar. 

Viđ unnum ţetta stríđ ađ lokum međ viđurkenningu á  200 mílunum í "The Law of the Sea Convention",  sem varđ ađ ríkjandi ţjóđarrétti međ samţykki SŢ 1982. Uppgjafarsamningur Bjarna Ben. viđ Breta 1961 voru stćrstu afglöp okkar í Ţorksatríđunum. Ég hélt á sínum tíma, ađ breski samningurinn hefđi veriđ gerđur ađ undirlagi Hans G. Andersen, ţjóđréttarfrćđings. Löngu seinna, ţegar ég hafđi kynnst Dr. Hans náiđ, sagđi hann mér, ađ hann hefđi veriđ algerlega andvígur ţessari uppgjöf, sem hefđi veriđ knúin fram af Bjarna Benediktssyni.

Sagan af ţví, hvernig andstađa okkar Ragnars Arndalds viđ uppgjöf Bjarna Ben. í landhelgismálum frammi fyrir breskum hótunum varđ til ţess, ađ breska leyniţjónustan setti mig á skrá yfir hćttulega njósnara, er sögđ í Tilhugalífi (bls. 163 - 168) - og er bćđi fáránleg og grátbrosleg.

Jón Baldvin Hannibalsson

Jón Baldvin Hannibalsson (IP-tala skráđ) 27.8.2011 kl. 18:45

7 Smámynd: Jón Valur Jensson

Ég vil taka ţađ fram, ađ ţegar ég skrifađi hér: "Og ţar brást einn af okkar betri pólitíkusum," ţá átti ég ekki viđ Jón Baldvin Hannibalsson, enda álít ég hann ekki einn af okkar betri pólitíkusum, sjálfa EES- og ESB-jarđýtuna.

Jón Valur Jensson, 28.8.2011 kl. 14:30

8 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Jón Valur, ég tek nú afar rólega ţessum belgingi Jóns Baldvins, og taldi ekki eina mínútu ađ ţú vćrir ađ minnast á Jón, ţegar ţú minntist á einn af okkar bestu pólitíkusum. Ég spyr, eru slíkir menn til? 

Hvergi skrifa ég ađ Jón Baldvin Hannibalsson hafi ""haldiđ verndarhendi yfir" íslenskum ríkisborgara, sem hafi veriđ uppvís ađ ţví ađ hafa stundađ "morđ og nauđganir" á gyđingum í Eistlandi á seinni heimsstyrjaldarárunum." eins og Jóns Baldvin heldur fram í byrjun athugasemdar sinnar. Ţađan af síđur hef ég kallađ Jón gyđingahatara eđa veriđ međ dylgjur um slíkt. Jón les á milli línanna. 

Flest ţau gögn sem alţjóđlega nefndin notađi áriđ 1999 til ađ komast ađ ţeirri niđurstöđu, ađ Eđvald Hinriksson hafi veriđ stríđsglćpamađur, höfđu veriđ birt í nokkrum Íslenskum fjölmiđlum af réttsýnum og ţormiklum blađamönnum eins og Ţór Jónssyni og Karl Th. Birgissyni, núv. ritstjóri Eyjunnar og fyrrverandi kosningarstjóri Ólafs Ragnarssonar. Ólafur Ragnar básúnađist reyndar einnig mikinn út af kröfu Simon Wiesenthal Stofnunarinnar í Jerúsalem og sagđi ekki koma til máls ađ svara SWC međan Ísrael skytu niđur ákveđna menn í Suđur Líbanon, sem reyndar voru hryđjuverkaleiđtogar Hizballah. Jón Baldvin Hannibalsson getur ţví veriđ fullviss um, ađ menn sem taka áttu á máli Miksons höndluđu gegn betri vitund í hans tíđ sem utanríkisráđherra. En ţađ er regin misskilningur hjá Jóni Baldvin, ađ Ísrael hafi stađiđ á bak viđ kröfur um rannsókn á máli Miksons. SWC er ekki Ísraels stofnun.

Samlíking Jóns Baldvins viđ Ísraelsríkis viđ Ţýskalands nasismans er ţađ sem á fagmálinu er kallađ Holocaust-relativismi, og er ţví miđur enn afar algengt fyrirbćri í Eistlandi, Lettlandi og Litháen, ţar sem menn eiga afar erfitt međ fortíđina. Samlíking Jóns Baldvins á Gaza og gettóinu í Warszawa er ógeđfelld og sýnir litla ţekkingu á ţví helvíti sem gettóin voru.

Ísrael lét, Gaza, gamalt land gyđinga, af hendi fyrir nokkrum árum til Palestínumanna, en ekki t.d. Egypta, sem líka hafa gert tilkall til svćđisins. Smekkleysa sú sem felst í ţví ađ líkja saman svćđi sem stjórnađ er af herskáum hópi vitleysinga viđ gettóiđ í Warszawa er meira en neyđarleg fyrir Jón Baldvin. Hamas-samtökin, sem hafa útrýmingu gyđinga og Ísraelsríkis á stefnuskrá sinni, halda uppi stefnu sem er sú sama og nasistar héldu uppi á sínum tíma og sem Evald Mikson hafđi líklega ađ leiđarljósi ţegar hann nauđgađi og myrti gyđinga í Eistlandi. Undirskrift hans er einnig ađ finna undir handtöku- og aftökuskipunum.

En Jón Valur, ESB hefur ýmsar stofnanir sem tekur á fólki sem hefur svona skođanir eins og Jón Baldvin. Ţví fyrr sem ţeim er gert viđvart um hvers konar öfgamenn ţeir eru ađ bjóđa inn á sig í kratalituđum sauđagćrum frá Íslandi, ţví betra.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 28.8.2011 kl. 18:56

9 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Ég bendi Jóni Baldvini á ađ lesa ţetta og hér á síđu prófessors Dovid Katz í Vilnu. Ég vona ađ Jón svissi ofanstćđum harmkvćlum sínum um Ísrael yfir á ensku og sendi til kollega sinna í ESB - annars geri ég ţađ.

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 28.8.2011 kl. 19:07

10 Smámynd: Jón Valur Jensson

Vilhjálmur, reyndu ađ ná upptöku af sunnudags-morgunviđtali Sigurjóns M. Egilssonar á Bylgjunni viđ JBH í gćrmorgun. Ţar fór hann mikinn gegn Ísraelsmönnum (t.d. gegn múrnum), gott ef hann beit ekki í skjaldarrendur, og vill samansafna öllum Norđurlöndunum og baltnesku löndunum ţremur um ađ leggja hart ađ SŢ ađ ţvinga Ísrael nánast til U-beygju á allri sinni stefnu. Jón verđur iđulega svo fullur af útblásinni eiginréttlćtiskennd, ţegar hann spanar sig upp í ţykkjuţungar ćsingarćđur, ađ raun verđur á ađ hlýđa.

Jón Valur Jensson, 29.8.2011 kl. 07:44

11 Smámynd: Helgi Jóhann Hauksson

Fer hér vel á međ tveimu rógberum — Vilhjálmur hvađ gengur ţér til međ ađ rćgja Jón Baldvin gagnvart Eistum á eistneskum vef á ţeirri forsendu einni ađ hann hafi hitt sendiráđsfulltrúa Sovétríkjanna međ fleiri mönnum áriđ 1961? — Ótrúlega leggist ţiđ lágt.

Helgi Jóhann Hauksson, 29.8.2011 kl. 13:45

12 Smámynd: Helgi Jóhann Hauksson

Rétt ađ taka ţađ fram ađ ég vísa hér ekki til máls Eđvalds Hinrikssonar sem ég ţekki ekkert og hef engar forsendur til ađ taka neinskonar afstöđu til nema ţá eina ađ auđvitađ á réttlćtiđ alltaf ađ hafa sinn gang bćđi um nauđsynlega sönnunarbirđi og svo um dóm og refsingu.

Helgi Jóhann Hauksson, 29.8.2011 kl. 13:51

13 Smámynd: Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

Helgi Jóhann Hauksson, ég er ekki međ neinn rógburđ um Jón Baldvin. Ég er ađeins ađ lýsa samskiptum Jóns viđ fulltrúa Sovétríkjanna, svo Eistar sjái, ađ Jón Baldvin Hannibalsson hefur líka veriđ í kjöltu ţeirra "böđla" sem Eistar hata mest. Er bannađ ađ segja frá ţví?

Jón Baldvin hefur gefiđ sína skýringu á ţeim fundum, en stenst hún? Trúum viđ orđum hans fyrir ţví hvađ hann var ađ brasa međ Júrí Rechetov fyrri framan Naustiđ eins og nýslegnum túskildingi ?

Jón er hins vegar sjálfur međ rógburđ um Ísraelsríki hér á síđunni og Bylgjunni og réttlćtir hann međ ţvi ađ hann hafi lesiđ og dýrkađ merka gyđinga.V ar ţađ Marx, sá gyđingur sem valdiđ hefur dauđa flestra manna (án ţess ađ hafa bein áhrif á ţađ), ef ţađ var ekki frćndi hans Jesús, sem líka var misnotađur af eigingjörnum hrokagikkjum?

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, 29.8.2011 kl. 16:16

14 Smámynd: Helgi Jóhann Hauksson

Međ fullri virđingu Vilhjálmur, ţá get ég sagt eins og svo fjölmargir ađrir ađ ég var eindreginn og stuđningsmađur Ísraelsríkis „litla Davíđs í baráttunni viđ jafnvel marga Golíata“.

En međ tíđ og tíma blasir einfaldlega viđ ađ Ísraelsmenn hegđa sér svívirđilega gagnvart Palistínumönnum og svo ekki verđur líkt viđ annađ en ađskilnađarstefnu Suđur-Afríku hvíta mannsins og ósćmilega hluta af framferđi og stefnu nasista — ţeirra sömu og ofsóttu gyđinga sem leiddi til samúđar okkar međ gyđingum á sínum tíma.

Af nákvćmlega sömu ástćđu og viđ (mannkyniđ) fékk samúđ međ gyđingum og tók ađ fyrirlíta nasista og ađskilnađarsinna í Suđur-Afríku hlýtur framferđi ísraela ađ leiđa til ţess sama — ađ viđ fyrirlítum framferđi Ísraelsmanna og palistínumenn fá samúđ okkar. Sem betur fer erum viđ einfaldlega ţannig ađ af Guđi gerđ ađ viđ finnum til samúđar međ kúguđum og fyrirlítum kúgara, og sagan mun óhjákvćmilega dćma framferđi Ísraelsmanna afar hart eins og framferđi Búanna og Nasistanna og annarra slíkra yfirgangsseggja og kúgara.

Ţađ hefur ekkert međ gyđinghatur ađ gera heldur bara ţetta samúđ međ kúguđum og ofsóttum og fyrirlitningu á slíku framferđi og ţeim sem ţví beita.

Ísraelar gera sjálfum sér mestan greiđa ađ snúa sem fyrst af ţessari braut kúgunar, ofsókna og gettóa.

Helgi Jóhann Hauksson, 30.8.2011 kl. 06:13

15 Smámynd: Helgi Jóhann Hauksson

Svo hitt, mikiđ léttilega verđur ein fjöđur ađ 12 hćnum hjá ţér fyrst samtal Jóns Baldvins međ fleiri mönnum viđ sendiráđsfulltrúa Sovétríkjanna fyrir utan Naustiđ áriđ 1961 setji hann í „kjöltu ţeirra "böđla" sem Eistar hata mest“ eins og ţú segir. Međ ţessari setningu ţinni stađfestir ţú hinsvegar ađ ţér gengur rógurinn einn til međ ţessu einnleggi á eistneska vefinn. Ţú sjálfur ert í huga Eista ađ setja Jón í kjöltu ţeirra "böđla" sem Eistar hata mest og gerir ţađ á forsendu ţessar einu myndar án ţess ađ vita neitt meira um máliđ — ţađ er rógur.

Helgi Jóhann Hauksson, 30.8.2011 kl. 06:22

16 Smámynd: Jón Valur Jensson

Hvađ er ţađ í innleggi mínu 29.8. kl. 7:44 sem ţú ţykist ekki sjá sem sannleikans orđ, Helgi Jóhann, heldur sem "rógburđ"? Má ekki segja satt um manninn? Hans öfgafullu áherzlur um Ísrael eru ekki einu sinni í samhljómi viđ ţína heittelskuđu ESB-ráđamenn.

Jón Valur Jensson, 30.8.2011 kl. 09:01

17 identicon

How an innocent story can turn out ugly

A story I wrote in Estonian weekly newspaper Eesti Ekspress (called “A Man Who Dared”) about Jón Baldvin Hannibalsson seems to have caused quite a stir in Iceland, only because I mentioned war criminal Evald Mikson there. I was shocked when I read a text by Icelandic archeologist Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson, whom the Danes (as he lives in Denmark) even call a historian, as he writes himself. Mr Vilhjálmsson seems to gravely misinterpret my point about Jon Baldvin Hannibalsson, Estonian attitude towards Jewish people and war criminals, and most importantly, Estonian history.

 

In my story, I was talking about the role Hannibalsson played as the foreign minister of Iceland in the process at the end of which the Baltic countries got its independence back. Hannibalsson stood up and talked for us in NATO and elsewhere at times when others did not and we ourselves could not make our voice be heard – for example, Lennart Meri was thrown out of Copenhagen human rights conference because Gorbachov threatened to leave. Hannibalsson was the one who came to the Baltics personally at turbulent times when Soviet special forces attacked unarmed people at Vilnius TV tower and tanks were on the streets. Perhaps the presence of a minister of a NATO state could, after all, make some change. When we proclaimed independence, Iceland was the first country to recognize it, for which we are thankful for ever. On 20th of August we celebrated the 20th anniversary of re-establishment of Estonian state and it was devoted to Iceland. That´s why I wrote an article about Hannibalsson.

 

Mr Vilhjálmsson, on the other hand, is interested only in the small passage mentioning probable war criminal, Icelandic citizen Evald Mikson, and showing Hannibalsson, Hans H. Luik (the owner of Eesti Ekspress) and even Estonia as shielders of war criminals. By distorting facts – or being simply not aware of them and misinterpreting - Mr Vilhjálmsson creates an image of Estonia as a small evil pro-nazi, Jew-hating state. He thinks that the article was written by Hans H. Luik (even though both in paper and internet version stands my name). Luik seems to be a bad person in his eyes especially because he visited Mikson´s sons. I can assure that it is my article, not Hans H. Luik´s, it was my idea to write about Hannibalsson, whom I happen to know, and that in Estonia, owners do not interfer in journalistic process.

 

I mentioned Mikson only to point out that Hannibalsson demonstrated having backbone later on, too. Based on Eesti Ekspress Year Book 1993 I wrote that Hannibalsson canceled a visit to Isreal, because notorious nazi-hunter Efraim Zuroff had insulted Icelandic state (with outrageous claims connected to Mikson). What I was trying to say was: no one can tell Iceland what to do. But as a good friend of Zuroff, Mr Vilhjálmsson seems to be biased to interpret this little passage as kind of attack. It´s not.

 

In a county which respects the law, you can not and you may not make a criminal out of someone who has not been convicted by court of law. Zuroff demanded that Iceland should immediately prosecute Mikson based on evidence from KGB. How can one demand from a souvereign state that it should prosecute its citizen, if there is no evidence? No one even vaguely familiar with Soviet times could consider KGB files as trusted evidence, since fabrication of documents and forced-out testimonies was KGB´s everyday reality. What has happened to the principle that no one is guilty before convicted?

 

Only in 2001 (not in 1998, as Mr Vilhjálmsson writes), Mikson is considered war criminal by international commission (no Estonian citizens there) headed by Max Jakobsen studying crimes in Estonia during the Second World War. But in 1992 there was no legal base to consider Mikson as war criminal and no ground to start investigation in Iceland based only on KGB documents, and Hannibalsson was not shielding anyone. Using unreliable KGB documents as a basis for arrest and prosecution makes one no better than a murderous KGB agent. And by the way, there has been no court, since Mikson passed away long ago.

 

Strange: Mr Vilhjálmsson writes that “the whole world knows that Mikson´s case was impeded by men like Mart Laar, Davíđ Oddsson and Lennart Meri”. Estonian Prime Minister Mart Laar welcomed Zuroff and even handed over the KGB files. And it was Lennart Meri who initiated Max Jakobsen commission that put Mikson on par with war criminals. One has to accept that thorough research done by historians and conclusions drawn by the commission is a procedure that takes its time.

 

I do not intend to say that I disregard work done by Efraim Zuroff. I think he is doing important job bringing war criminals to justice. People who were war criminals should be brought to court, whatever their nationality. But I do not endorse Zuroff´s methods when they disregard the rights of the accused and due process.

 

But most disappointing about Mr Vilhjálmssons story are his false claims about Estonia. He writes that Estonians killed most of Jewish people already before German occupation in 1941. This is not true. Based on data provided by Jewish community in Estonian, there were around 4500 Jewish people in Estonia before the war. Before Germans, in 1940-1941 2500 Jews (56%) fled to Soviet Union, 12% were mobilized into Red Army, 10% Jews were deported by communists to Siberia by NKVD (predecessor of KGB, that commited a lot of atrocities in those years. Coincidentally two of the most notorious chiefs, Hans Grabbe and Mihhail Pasternak, happen to be Jewish. Pasternak, for example, personally lead NKVD squad that burned tens of peaceful families inside their country homes to death; all in all about 120 Jews were working for NKVD; 30 000 Estonian people were forcefully deported, tens of thousands killed. But if we calculate percentage of population, then NKVD terrorized Jewish people even more than Estonians. Historian Jaak Valge writes that by his sources, about 500 Jews were deported to Siberia and about 200 shot by NKVD. Under German occupations, about 900 Jews were executed. Valge concludes: “The number of Jewish people who suffered by Germans and Soviet repressions is nearly the same.” But strangly, Zuroff and Wiesenthal Organisation is not interested in Soviet executioners – none of them have been sought for or brought to justice (86 000 Nazi war criminals have been convicted).

 

22% of Jewish people living in Estonia or ca 929 were executed under Nazi regime (over 35 000 in Latvia, 136 000 in Lithuania). But the truth is, as Vilhjálmsson writes, that most of those who stayed, were killed. Those who stayed were afraid to flee to the Soviet Union – they feared repressions they had witnessed. Estonian Jewish writer Eugenia Gurin-Loov has written that Soviet occupation disrupted all peaceful and active life of the small Jewish community. “Cultural autonomy with all its institutions was abolished in July 1940. In August all organisations, societies, unions and corporations were closed. Many Jewish people were repressed (by Soviet NKVD – A.A.) on July 14 1941. After German army occupied Estonia in 1941, all Jews who did not flee to Soviet Union, were murdered. After the war, Jewish cultural life was not reborn,” writes Gurin-Loov. But let me stress it again: under Soviet occupation 1940-41, at least 450 Jews were sent to Siberia to die by communists, among them Jews themselves, under German occupation, ca 929 Jews were killed.

 

Mr Vilhjálmsson writes that this summer some Estonians celebrated in Viljandi the German occupation of the country in 1940. First, Germans came in 1941. Second, to understand what happened in Viljandi you must know more about Estonian history. To simplify: no one celebrated German occupation, it would be like worshiping 700 years of under German slavedom that preceeded. Those few veterans were commemorating the driving out of Soviet occupants, who had already commited here in one year more crimes against humanity than anyone thinks possible. They deported to Siberia 450 Jews and tens of thousand Estonians. They separated children from mothers, fathers from wifes and sent them in animal wagons to die. In Viljandi, they also commemorated those who were killed in the war fighting on German side. People were mobilized on both sides during the war, since we were twice occupied by Soviet Union and once by Germany, and many of them did not have a choice, and many hoped to drive out the evil that seemed greater with the help of another evil. What Estonians wanted most was to regain its independence, not to support fashism. Of course, we know that under Hitler´s regime Estonia would have been completely destroyed, all people deported and we could not have celebrated 20th anniversary of freedom now. But in the most tragic course of events, a brother was forced to fight against brother. People died on both sides and the fact that the dead are commemorated, does not mean anyone is praising fashism. This has nothing to do with that whatsoever. But it is hard to understand.

 

Mr Vilhjálmsson also claims that “anti-semitism and praising of fashism is still acceptable in Estonia”. This is simply not true, far from it. Maybe he should come to Estonia before making such claims and see for himself. Let me remind:

  • Estonia was the first country in world where Jewish people were granted cultural autonomy in 1925, and Jewish people have recognized it with a certificate of merit. Soviet regime abolished the autonomy in the first year of occupation.
  • At the time of Nazi occupations, there were Estonians who sheltered Jewish people at their homes, risking their lives (for example, well-known scholar Uku Masing).
  • In 2003, three years before United Nations proclaimed 27th of January Holocaust Memorial Day, it had already been three years official day in this small “Nazi-state”.
  • Estonia is one of the not-so-many countries in the world where Nazi symbols (and Soviet) are banned by law and punishable.
  • Just recently, a brand new Jewish synagogue was opened in Tallinn, capital of Estonia. The opening was attended by Vice Premier of Israel Shimon Perez. The President of Israel had come earlier to lay down the cornerstone. Would they have come here, if claims by Mr Vilhjálmsson were true?
  • In 2003 our President Arnold Rüütel, and in 2005 Prime Minister Andrus Ansip officially apologized before Jewish people, that also among Estonian citizens there were people who participated in killing of Jewish people.

 

No one ever apologized to Estonians for gruesome murders, repressions and deportations that equaled with a death sentence, for things that were done by men like Grabbe and Pasternak. Things that can be considered a genocide. At the same time I am convinced that neither the few people working for NKVD extermination squads or the executioners in German SS do not characterize nations as a whole. One must not draw conclusion for the whole nation because of the actions of few.

 

But lets get back to the main point. Estonian-Icelandic relations have been very good for a long time and I am sure they will stay that way despite some bitter articles. Icelanders did at a crucial time a lot more than anyone would have expected. That is why one of the central squares in Tallinn is named after Iceland and that’s why we remember people like Hannibalsson, especially on the 20th anniversary of re-establishing our independence, on the holiday devoted to Iceland.

Askur Alas (IP-tala skráđ) 1.9.2011 kl. 10:15

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband