Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, oktber 2007

Htum Lomborg

lomborg

g er einn frra Danmrku sem fr byrjun hef haft mikla tr dr. Birni Lomborg, dnskum stjrnmlafringi, sem leyft hefur sr a vera efins gagnvart nju heimstrarbrgunum. au trarbrg boa allsherjarbrnun og hrafer til helvtis. Fylgjendur eru margir og mjg heittra. En eins og oft hjheittrarflki, virist vera sa heila essar sem almenn skynsemi og rkhugsun er skilin fr heilbrigri skynsemi.

dag er Lomborg me hugavera grein Politiken, Fr vi panikker,sem g mli me v a flk lesi. g set tenginu vi hana egar hn kemur neti sar dag ea morgun.

g krefst ess ekki a neinn tri, falli fram hnn og tilbiji Lomborg og hans skoanir.En fstir eirra sem g hef rtt vi Danmrkuum Lomborghafa lesi stafkrk eftir hann, aeins gagnrni annarra, og g hef meira a segja hitt fyrir menn sem hfu "ge manninum, vegna ess a hann er hommi".

Politiken hefur undanfarna daga birt r af greinum um heim heljarrm og loftlagsbreytingar og hefur leyft Lomborg a svara.

smu su og grein Lomborgs Politiken dag er brf til blasins fraldrari konu, sem g hef einu sinni hitt. Hn heitir Ulla Jessing og er gyingur sem fddist skalandi. Hn skrifar rei: "g skil ekki maur vilji leyfa loddara eins og Lomborg a ganga lausum fjlmilaheiminum me yfirlsingar um a "grurhsahrifin su mjg vafasm". Og a hefur gerst eftir a loftlagssrfringar fr llum heiminum hafa fengi Nbelsverlaunin fyrir vsindalegar rannsknir snar snnu sigkomulagi jararkringlunnar. Yfirlsingar Lomborgs eru sama stigi og yfirlsingar bandarskra fgatrarmanna, sem halda a kenningar Darwins orki tvmlis".

essi stutta greining Ullu Jessings lsir hatri hpsingarinnar hnotskurn. Ulla Jessing, sem fli skalands nasismans og kom ung til Englands, flutti sar til DDR sem heillai hana eins og Staln. ar giftist hn og settist loks a Danmrku. Ef hn hefur ekki veri mla hj Stazi er g illa svikinn, og g sel a ekki drara en egar hn skrifar a Bjrn Lomborg s loddari. Konan hefur alla vi veri handbendi fgafullrar skoana og gagnrninn borgari rstjrnarrki.Hn vill lta banna Birni Lomborg a tj skoanir snar. Greinilega eru smu gildin gangi og egar hn var Kammerad Ulla i DDR.

Umran um loftslagbreytingar er ori nja byltingarslagori. byltingum og fgastefnubrjlivirist heilinn sumu flki fara algjrlega r sambandi og brnar.


Sgaunar "Kopenhagen" Buchenwald

Lfsni  Buchenwald

Fyrrv. fangi og bandarskur hermaur vira fyrir sr safn lfsna Buchenwald. Danskir lknar stunduu rannsknir Buchenwald ea samvinnu vi lkna SS bunum

t er komin Danmrku bk sagnfringsins Henriks Tjrnelunds sem ber heiti Medicin uden grnser, ea upp slensku: "Lkningar n landamra". Titillinn er dlti misvsandi, v bkin fjallar um samskipti dnsku blefnisstofnunarinnar (Seruminstituttet) vi lkna SS Buchenwald.

Rannsknir hins unga sagnfrings hafa leitt ljs a danskir lknar og vsindamenn ruu bluefni gegn tbrotataugaveiki (Rickettsia prowazekii). Bluefni. sem var ra af lkninum Johannes Ipsen, var kalla Kopenhagen og var nota 26 sgauna fangabunum Buchenwald ri 1944.Danir bundu miklar vonir vi a geta selt bluefni til ska hersins og til SS.

Henrik Tjrnelund hefur einnig komist a smu niurstu og g bk minni Medaljens Bagside um stefnu Dana gegn gyingum. Hann segir a a samvinnan vi nasista hafi haldi linnulaust fram eftir a samvinnustjrnin fll ssumars 1943 og fleiri Danir fru a mtmla. Mtmlin hfu engin hrif grasjnarmi Dana. Dansk bluefni handa skum blum var ar engin undantekning.

Hr geti i lesi um trbrotataugaveiki heimasu Seruminstituttet i Kaupmannahfn. Ekki er ar einu ori minnst bluefni Kopenhagen, sem virist hafa skila rangri, en fr aldrei framleislu.

Sagnfringurinn Henrik Tjrnelund rakst msar hindranir vi rannsknir snar. Ggn um bluefni skjalasafni Seruminstitutsins sem geymt er Rkisskjalasafninu Kaupmannahfn virast hafa veri fjarlg einhverju stigi eftir heimsstyrjldina.

Danski lknirinnJohannes Ipsen semrai blefni Kopenhagend ri 1994. Han hlt til Bandarkjanna ri 1949 envar lkaum tma viloandi rsarhskla, ar sem honum var ekki srlega vel teki. Gtu einhverjir hafa vita um fort hans?

Tminn lknar ll sr. heimasu gamla hsklans mns standa essi fallegu or um Johannes Ipsen (http://www.au.dk/da/nekrolog/1994ji.htm): Ipsen var en af de store i dansk lgevidenskabelig forskning. Han var ogs en stor humanist og en god ven med en legendarisk - og venlig - sans for humor. Vi er mange, der vil savne vor store lremester med den klassiske hjertets dannelse.

En ekkert stendur minningarorunumum ferir hans skalandi nasismans. Hann hefur vart heldur sagt yfirbourum snum Yale og Harvard fr eim reisum og samvinnunni vi SS.

Bk Tjrnelunds kemur t ann 26. oktber.

Sakaskr Dana r strinu er orin lng, sj t.d. essa grein,sem var skrifu ur en bluefni Kopenhagen var enduruppgtva. Vandamli er a Danmrku rkir n tilhneiging meal margra sagnfringa a frgja samvinnu Dana vi skaland nasismans. Slkir frimenn sj greinilega tilgang v a Danir sendu gyinga klr nasista og ykir vntanlega ekki mikil eftirsj nokkrum sgaunum sem notair voru rannsknir sem gtu eflt Danmrku erfium tmum.


Danir voru hrddir vi PFLP

Yessir and Daysir

Brtt kemur t anna bindi sgu blaamannsins Peter vig Knudsens um Blekingegade bfana sem ri 1988 frmdu vopna rn vi psthsi Kbmagergade mib Kaupmannahafnar og myrtu ar ungan lgreglumann. Bfarnir voru fgafullir vinstrimenn, sem hfu tengsl vi svokallaa palestnska frelsisbarttu. mr hafi fundist fyrsta bindi bkar Knudsens, sem kom t fyrr r, vanta margar spurningar og svr, slr hann v fstu vitali forsu 2. hluta dagblasinsPolitiken dag, a dnsk yfirvld hafi veri hrdd vi Palestnska hryjuverkamenn og ess vegna stva rannskn meintum glpum essahps vitleysingari 1984.

Knudsen segir fr v, hvernig lgreglan Lyngby var komin spori eftir bfana ri 1983, egar eim var banna a halda fram rannskn bankarni sem Blekingegade bfarnir frmdu Den Danske Bank ri 1983. Skjalagrsk Peter vig Knudsens leiddi ljs a Dmsmlaruneyti danska er n bi a eya skjlum um mli!, sem er glpsamlegt athfi. Dmsmlarherra ess tma, Erik Ninn-Hansen, ber vi minnisleysi, enda orin ellir, og arir eru annahvort dauir ea skindauir.

Knudsen tkst a finna svari vi spurningu sinni um Lyngby rni skjlum Utanrkisruneytisins. Stjrnvld vissu a sli r bankarninu Lyngby teygi sig til Frakklands og a a spor sndisambnd vi PFLP, palestnska hryjuverkasamtk. Eftir a frnsk yfirvld hfu haft samband vi au dnsku, brust lgreglunni Lyngby skipun a ofan (Dmsmlaruneytinu) um a stva rannskn mlsins.

ri 1988 var lgreglumaur myrtur af sama genginu sem framdi rni Lyngby ri 1983. egar gengi hafi ekki veri a rna og drepa nafni frelsis Palestnu, sfnuu lismennirnir nfnum gyingum og velunnurum sraels i Danmrku og bjuggu til spjaldskr yfir . g marga vini sem voru eirri skr. Hva tti a gera vi essa spjaldskr hefur Peter vig Knudsen enn ekki sagt okkur sem bara fylgjumst me. Ef lgreglumaur hefi ekki veri myrtur ri 1988, hefi lklegaekkert stva etta li v a fremja hryjuverk gagnvart saklausu flki Danmrku vegna starbfanna ofbeldi jar sem var til vegnafrslulandamra korti breskranlenduskrumara.

PFLP var hluti af PLO ri 1968.

Yessir and Nosir

Astoin kku? Poul Nyrup Rasmussen og Arafat

efri myndinni stendur fyrrum utanrkisrherra Dana, Niels Helveg Petersen, fyrir aftan rassinn Arafat heitnum. Helveg Petersen hafnairi 1994sk Human Right Watch um a Danmrk tki tt rttarhldumviAljadmstlinn Haaggegn Saddam Hussein og rkisstjrn rak fyrir fjldamor Krdum og ara glpi. Hannvar hrddur, en hann hefi hugsanlega geta komi veg fyrir str ef hann hefi snt kjark. brfi til Kenneth Roths dags. 21.12. 1994, sem gfkkfrdanska Utanrkisruneytinuri2004,er Petersen hrddur um a mli gegn Saddam gti tapast vi Aljadmstlinn.


Nakinn sannleikur

Calendar---Miriam-Rose

g hlustai dag Kastljs veltalandi unga konu, Miriam Rose, sem kom til slands til a bjarga landinu me v a klifra upp krana. Hn fll sem betur fer ekki r honum, en sta ess fyrir einum af sonum landsins egar hn var a mtmla virkjunum, og svo lenti hn fangelsi. egar Rose kom r steininum hlt lggan sem fastast vegabrf hennar, sem Miriam Roseurfti a halda til a ganga fr snum mlum. Lgreglan hlt ekki bara vegabrfi hennar heldur htai a senda hana r landi, ar sem hn var talin httuleg slensku jflagi. Hn gnai grunngildum samflagsins.

etta er n nstum v eins og egar lggan var a senda gyinga r landi fyrir tpum 70 rum san. Hvers konar rugludallar eru starfandi vi lggslu slandi? En n er tlendingastofnun lka bin a sj hver kyns er lggslunni og Rose er bin a f vegabrf og leyfi til a vera landinu hreina.

En svo skemmtilega vill til a alnafna konunnar krananum, hennar Miriam Rose, hefur ori frg fyrir a a hjla nakin hjlhesti um grsugar sveitir Sussex. Alnafnan Sussex var Mrs. May Pinup fyrsta nektaralamanaki hsklans ar sveit ri 2005. Nafna Rose Sussex telur a vinnanvi almanaki s hi mesta success og sagi: "It's been really, really rewarding. As a society we do a lot of serious campaigning, but this aimed to show how campaigning can be fun.".

Kannski fum vi svona fnt almanak fr nfnu Rose Sussex hr slandi. Almanak me tlf nktum umhverfisverndunarsinnum sem koma til dyranna eins og eir voru klddir Parads. Miriam Rose slandi, n er g binn a gefa r hugmyndina. Mundu ornfnu innar Sussex: "Campaigning can be fun".

Kannski var lggan hrdd vi a rsin krananum vri raun rassbera rsin hjlinu Sussex. Hugsi ykkur umferahntana. J, vntanlega erslk reimennska lka gn vi grunngildin!

Kranarsin gti lkaauveldlega fari a hjla nakin um mijan vetur slandi. g hef heyrt a a s ori svo heitt heiminum. Er ekki snjallri a mtmla vallsber hjli?


A very funny woman in Iceland

imbakassinn

Mr sndist n frekar hitt, a af vri hmorinn hj blaamnnunum sem mttir voru til a hlusta Mr. Jones. Maurinn var alveg greininga kominn vegum Sms frnda til a f okkur aftur me stri me USA. Eins og Mogginn klippir etta, sndist manni ekki mannskapurinn skilja neitt af v sem Jones var a segja. Hdjlksland? virist vera eina spurningin sem brnin fjlmilunum getahrist fram r erminni. tli menn viti ekki svari? "Cold, Wet and Rocky, and 300.000 souls at the Center of the Universe".

Hr. Jones trurvar greinilega binn a sj hve sjlfsuppteknir naflaskoarar slendingar eru.g hlakka til a sj sjvi hj honum beinni um allan heim. Greinilegt era einhverjir vondir menn ti heimi eru bnir a sj gegnum Ingibjrgu Slrnu Gsladttur. Varla finnur Jon Steward a upp hj sjlfum sr a fara a gera grn a slandi.

Frttir herma a Jason Jones s af Vestur-slenskum ttum.


mbl.is Osama bin Laden hatar Bjrk
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eintm della fr slandi

N liggja Danir aftur v. eir eru farnir a rfast um uppruna og "sannleiksgildi" satrar heldur frilegan htt.

grein danska dagblainu BerlingskeTidende i dag er ger a umtalsefni vantr manna satr, ea aallega eins sagnfrings. Sagnfringurinn, Kurt Villads Jensen (sj mynd) vi Syddansk Universitet i Odense (insvum), er greinilegabinn a uppgtva a a su fyrst og fremst Eddukvi og "Snorre Sturlasson" sem s heimild okkar, og a vi sum ess vegna algjrlega ti a aka eins og sa-r, sem Jensen segir a hafi einungis veri svar vkinga vi kristni.

Villads Jensen

Krossfarinn Kurt Villads Jensen vegur a sum, hrme tveggjuu tvhandasveri fr 13. ld. Kenningar hans eru heldur tveggjaar lka og greinilega vantar honum brni.

Kurt essi tekur greinilega ekkert mark slenskum bkmenntum og ltur r ekki heimildir frekar en fornleifar. Myndir af r og rum meintum guum,rshamrar og vumlktvirist ekki skipta neinu mli heimi essa frings.

essi frimaur hefur ur gert sig breian um ara hluti sem hann veit ekkert um. Hr um ri hlt hann v frama krossferir kristinna manna mildum vru fyrirmyndir krossferar Bush forseta Afganistan og jihads slamista. g sel etta ekki drara en g keypti a. Hvernig svona snillingur fr vinnu vi danskan hskla er mr hulin rgta. En a hefur ekki veri neitt launungamla a ykjag fri og fremjandi vi hskla a hata Kana og afneita tr, nema helst Islam.

Kurt Villads Jensen virist ekki hafa lrt muninn goafri (mythologiu),gufri og sagnfri.

r

r a kljfa kross ea rembast tki Rktinni hj ni Valhll


Vestfjarara

Bolungarvk

Bolungarvkurbeach

g er binna a vera Vestfjrum san september, reyndar tk g sm fr og fr me fjlskylduna til Hollands um mijan september. En n er g brtt frum til flatlendis Danmerkur mna vilngu tleg, trs.

g er nna Bolungarvk sem er hinn besti br. Mr ykir kyrrin hr gulfalleg. Maur getur snemma a morgni heyrt bjrg hrynja fjallinu Erni og lduna falla ungt sandinn fjrunni sunnan vi binn. Hr snjai fyrrintt og enn er hvtt yfir llu. Engin merki um heimshitnun hr.

etta las g Blainu gr: "Um fjgur hundru gestir sttu sundlaugagarinn Bolungarvk um sustu helgi. Gestafjldi sundlauginni hefur slegi ll fyrri asknarmet sustu daga."

Ekki vissi g a Bolvkingar vru svona glair yfir v a sj mig sundi, en n veit g a glein var ekki mn vegna og mannfjldinn var vegna ess a sundlaugagarurinn er nvgur. arna er forlta rennibraut sem krakkar bjarins og einstaka fullorinn nota grimmt. Hreinn lxus.

Um lei og g les Blai heyri gvitleysinga og aumingja fyrir sunnantala um lok bsetu Vestfjrum. Hr er ekkert fararsni mnnum. Engin sta til ess! Hr lifu menn af vosb verbanna ratugi og aldir og eir sterkustu eru hr enn. Menn vilja fstirflytja verb Grafarvoginum.

Og n kemur holskeflan, v sjaldan skrifa g nema a stingi.

Nels A. rslsson heitir gabloggari sem oft hefur lkt "standinu" Vestfjrum vi helfr gyinga. T.d. hr http://nilli.blog.is/blog/nilli/entry/231624/

v miur get g ekki s helfrina hr. Ekki ku gyingar og sgaunar um Volvo jeppum gettum. Reyndar er hr nokku af Plverjum sem gti gefi asssasjn, en eir virast vera hi besta flk, sem vinnur sna vinnu eins og arir Vestfiringar. Ogkvtinn er ekki Entlsung tt abloggarinn Nilli haldi v fram.

Vestfiringar sem vla, verafarnir a lifaBnuslfi Reykjavk me Glitnispunkta fyrr en varir, en Vestfiringar sem rauka, munu erfa landi. Hr er ekkert nema framtin. a er hins vegar ekki hgt a segja um loftbelgskaptalismann sem allir drka fyrir sunnan. g hef ekkert mti kaptalisma, en a form hans sem stunda er landnmi Inglfs er nttra og systir hennar grgin er me leiknum.


Kumlarask

uppgrfur  Hringsdal

Kuml voru rannsku Hringsdal sumar ogfyrrasumar. Alltaf ykir merkilegt egar kuml finnast slandi og vildu allir Lilju kvei hafa, .e.a.s. allir fornleifafringar vildu hafa grafi kuml. alangai mig lka agerahr um ri er g vann sem srfringur jminjasafni slands. var aftur kominn til starfa jminjavrur sem hafi veri lngu fri. Hann tji mr a g mtti ekki grafa kuml, en vildi lmur vita hvar kumli var. g var me doktorsgru greininni, en mtti ekki grafa kuml. jminjavrur ttist verugari til eirrar iju en g.

Sem betur fer hefur veri slaka slkum krfum, enda jminjavruressi fjarri gu gamni,og kuml hafa n veri rannsku njan leikog meira a segja affornleifafringum sem ekki hafa neitt doktorsskrteini farteskinu.

g veit ekki hvort a vi kumlrannsknir eigi a sna meiri var en vi arar fornleifarannsknir, en jminjalg eru mjg skr hva varar frgang allra staa ar sem fornleifarannsknir fara fram. ar sem fornleifafringar stunda rstabundnar rannsknir og rask, sem ekki er bjrgunaruppgrftur vegna yfirstandandi framkvmda, og tla sr a sna aftur til frekari rannskna, vera a skilja okkalega vi svi au sem eir hafa rannsaka. g hlt a a vri venjanog hafi aldrei gruna kollega mna um anna, ea anga til a g kom Hringsdal hr um daginn og s frekar ljta hluti.

ar hefur Adolf Fririksson hj Fornleifastofnun slands, sem er einkareki fyrirtki, grafi merkileg kuml. arna er lklegakumlateigur og fleiri kuml vndum.En svona skildi hann vi fornminjarnar fyrir veturinn. Kumlin eru opin eins og gapandi augnttt landslaginu og rst, sem er yngri en kumlin, ervarin. Ljst er a hleslur munu springa og eyileggjast vetrarverum.

Hringsdalur 2

Hringsdalur

Nordurveggur

etta ykir mr illa a verki stai, srstaklega ef teki er tillit til ess a Fornleifastofnun, sem teki hefurhefurnafn landsins okkar, svo halda mtti a etta s rkisapparat en ekki sjlfseignarstofnun, hefur ll tk v a gera betur.

Rannsknin fr sast fram jl r, enekki er bi a verja rst og kumlin fullngjandi htt. byrgarmenn rannsknarinnar Hringsdal, semvissulega er merkileg rannskn, vera a fara sta dag og ganga frfornleifunum fyrir veturinn. a geta, eins og kunnugt er, veri mikil frost Vestfjrum. Minjarnar eru galopnar fyrir hafi og vlegum verum. Rannsknarmenn Hringsdal eiga vart innistu fyrir framhaldandi rannsknum essum sta ef ekkert verur gert til a verja minjarnar betur en n er gert - nema a menn vilji lta vind og veur sj um uppgrftinn rannskuum minjum essum sta.


Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bkur

Kynning nokkrum frslum, greinum og bkum PostDocs


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband