Leita í fréttum mbl.is

Fćrsluflokkur: Ísrael

Was there ever any Hope among the Jews of Iceland?

6a00d83451c49a69e201347fbba947970c-320wi1 

Er gyđingahatur á Íslandi? Greinilega ekki ef trúa má formanni formanni Siđmenntar- félagi siđrćnna húmanista á Íslandi. Hún heitir Hope Knútsson og hefur á vef Morgunblađsins, og sömuleiđis á Pressunni, séđ sig til ţess knúna ađ koma á framfćri leiđréttingum vegna greinar sem "birtist á vef ísraelska dagblađsins Ha'aretz á Ţorláksmessu". ... Er Ţorláksmessa virkilega haldin heilög í Ísrael?

En hvađ er formađur húmanista annars ađ tjá sig um gyđinga á Íslandi? 

Jú, sjáiđ til, í grein Ha'aretz var greint frá ţví ađ gyđingar á Íslandi vćru almennt óttaslegnir og lifđu jafnvel í felum međ trú sína. Í fréttinni á vef Ha'aretz er Hope sögđ vera „kvenkynsleiđtogi íslenska gyđingasamfélagsins" (matriarch of the Jewish community). Hope andmćlir ţessu á vef Morgunblađsins og segir:„Ég hef aldrei veriđ leiđtogi gyđinga, hvorki hér né annars stađar," Ađ sögn Hope hefur hún aldrei ađhyllst gyđingatrú ţó svo ađ hún sé af gyđingaćttum.

Hope
Hope Knútsson

Hope ţvćr hér heldur betur hendur sínar en leyfir sér samt á mjög siđlausan hátt ađ tala fyrir hönd fólks sem hún tengist greinilega ekki lengur, ţegar hún efast um ađ á Íslandi sé gyđingahatur: „Ég efast um ţađ," segir Hope ađspurđ hvort gyđingar hér á landi séu óttaslegnir.

Mér ţykja ţessi ummćli Hope mjög furđuleg. Ég stóđ í ţeirri trú, líkt og eigandi Babalu á Skólavörđustíg, sem skilgreindi Hope sem "the matriarch of the Jewish community", ađ Hope Knútsson hefđi á tímabili ađ minnsta kosti veriđ talsmađur gyđinga á Íslandi. Ţjóđkirkjan benti lengi á hana sem talsmann gyđinga á vef sínum um trúfélög á Íslandi, en fyrir nokkrum árum hurfu gyđingar af ţessum lista Ţjóđkirkjunnar. Ţegar ég ţurfti ađ fá upplýsingar um stöđu gyđinga á Íslandi fyrir grein mína um sögu gyđinga á Íslandi sem birtist í tímaritinu Jewish Political Studies Review 16:3-4 áriđ 2004 og síđar í bókinni Behind the Humanitarian Mask, var mér bent á Hope Knútsson. Svona skrifađi Hope mér međal annars, ţegar ég leitađi upplýsinga um stöđu gyđinga á Íslandi áriđ 2004:

"The Jewish community has discussed applying for registration as a religious organization, but there has never been sufficient interest to do so. Amid the strong support for the Palestinian cause, most Icelandic Jews have not wanted to attract attention to themselves as Jews. Most Icelanders are still unaware that there are Jews in the country, and the handful of Jews would rather not change that perception because of the anti-Semitic climate."

Hér er ekki um neitt ađ villast. Ég notađi meira ađ segja ţessa málsgrein Hope í lokakafla greinar minni um sögu gyđinga á Íslandi áriđ 2004, en ţó án ţess ađ nefna Hope á nafn, ţar sem ég virti hrćđslu hennar viđ ađ standa fram opinberlega međ skođun sína.

Hope er ekki samkvćm sjálfri sér. En enginn vafi má ríkja um ţađ ađ hún hefur valiđ hvar hún stendur. Hún er bara húmanisti. Ţeir geta greinilega ekki líka veriđ gyđingar, og ţađan af síđur trúarlegar matrónur, ađ minnsta kosti ekki á Íslandi.

Hópe er sem sagt ekki gyđingatrúar og hefur lítiđ haft međ gyđinga á Ísland ađ gera og segir ţetta viđ Moggann:

 „Mér skilst ađ einhver hafi einhvern tíma bođiđ Dorrit ađ mćta í eitthvert  kvöldmatarbođ, en í fréttinni er ţetta látiđ líta út fyrir ađ fólkiđ sé sárt út í hana af ţví ađ hún vilji ekki láta tengja sig viđ hópinn. Ég varđ mjög hissa ađ lesa ţetta ţví mig minnir ađ ég hafi lesiđ einhvers stađar ađ hún sé ađeins gyđingur borgaralega séđ en ekki gyđingatrúar, ţannig ađ ţađ er engin ástćđa fyrir hana til ţess ađ tengjast hópnum,"

Áriđ 2004 tjáđi Hope Knútsson sig hins vegar viđ ađra blađakonu frá Haaretz, sem heimsótti Ísland til ađ skrifa um forsetafrúna okkar:

"Hope Knutsson, a New York Jew who works as an occupational therapist in Reykjavik, where she has lived for the past 29 years, thinks "it's nice that there is someone here who represents a different culture. The majority of the people here are very much alike, it's a homogeneous country, so it's nice to have a Jewish woman representing the few Jews who live here. True, we tried to invite her to meetings of ours, and she didn't come, but the average Icelander doesn't even know that there are Jews here. Most of us don't want to be identified as Jews, and it was a brave act by the president to marry a Jewish woman." Sjá enn fremur hér.

Ţađ getur ađeins veriđ ein niđurstađa á ţessum afneitunum og mótsögnum hjá Hope Knútsson: There was no Hope among the Jews of Iceland. Kona sem heldur alţjóđlega ráđstefnu í Íslandi undir heitinu: "A positive Voice for Atheism in Iceland" getur náttúrulega ekki veriđ í forsvari fyrir gyđinga á Íslandi.

En ţótt Hope sé farin og hćtt sem "gćslumađur skrárinnar yfir gyđinga" (les: lauslegan lista yfir gyđinga á Íslandi), ţá er gyđingahatur ekki horfiđ á Íslandi. Ef nokkuđ er, ţá hefur ţađ aukist til  muna síđan ég skrifađi grein mína í Jewish Political Studies Review áriđ 2004.  

Íslendingar hafa mjög litla reynslu af gyđingum eđa ţekkingu á Gyđingdómi og vita mest lítiđ um ţá. En ţrátt fyrir dćmalausa fávisku, en kannski mestmegnis vegna hennar, ţá kraumar á Íslandi rótgróiđ gyđinghatur, og ţađ hefur Hope Knútsson meira ađ segja sagt sjálf og skrifađ. Gyđingahatriđ hefur versnađ eftir ađ vinstri menn tóku viđ keflinu af nasistum.

Stefán Snćvarr er međ ágćta greiningu á vandamáli gyđinga á Íslandi:

"Pressan segir ađ Gyđingar á Íslandi ţori ekki ađ stofna trúfélag vegna ţess ađ ţá ţyrftu ţeir ađ láta skrásetja sig sem Gyđinga og ţađ gćti kallađ yfir ţá vandrćđi.

Ţessi vandrćđi heita á góđu máli „Gyđingahatur“.

Gegn ţví ber ađ berjast eins og öđrum gerđum rasisma."

Vilhjálmur á Nřrrebro 2009

Myndin er af höfundi viđ öfgafullt plakat vinafélags Palestínumanna sem um tíma hékk í Kaupmannahöfn vegna átakanna á Gaza. Eins og sjá má eru gyđingar í Varsjá líka teknir í gíslingu í áróđri líkt og oft er gert í hatrinu á Íslandi.


mbl.is Efast um ótta gyđinga hérlendis
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Öndvegisfyrirlesarinn Chomsky

Chomsky
 

Ekki rísa hugvísindin hátt í Háskóla Íslands á 100 ára "ammćli" skólans. Til ađ sýna hvađ ţetta sviđ nćr langt í frćđunum er bođiđ til landsins Noam Chomsky. Hann er "öndvegisfyrirlesari" Hugvísindasviđs ţann 9. september nk. Greinilega fannst ekki neinn hćfur Íslendingur, sem hafđi nógu ţroskađan huga og ţróuđ vísindi sem landsmenn hans gátu gapađ yfir í lotningu. Ekki getur ţađ furđađ, ađ enginn íslenskur háskóli kemst á nýbirtan lista yfir sćmilega háskóla.

Chomsky og fylgisfólk hans, sem sumir kalla Chomskyista, eru skilningsríkt fólk, jafnvel nokkuđ auđtrúa. Á góđum degi getur međal Chomskyistar variđ rétt helfararafneitara til ađ efast um Helförina, ţeir skilja verk hryđjuverkamanna og annarra brjálćđinga, hvađ veldur gremju ţeirra og blóđţorsta. Fylgismenn Chomskys eiga ţađ til ađ líkja Ísraelsríki viđ Ţýskaland nasismans og Gaza viđ gettóin. Ţeir eru sammála um ađ BNA og Ísrael séu á bak viđ allt vont í heiminum. Allt vont á sér skýringu og rćtur og ţćr rćtur rekur Chomsky og ţeir sem ađhyllast lýđskrum hans, til Bandaríkjanna. Ţótt Chomsky sé ekki sagnfrćđingur eru alţýđuskýringar hans í sagnfrćđi og líka stjórnmálafrćđi farnar ađ mynda "skóla". "Svona viljum viđ hafa ţađ-söguskođun" Chomskyista er ekki frćđilega gjaldgeng. Tilfinningar, eins og hatur, rćđur ţar meira ferđinni en raunhugsun.

Chomsky er örugglega mikill frćđimađur á sviđi málvísinda, en nú hef ég ekki sérstaka fagţekkingu á ţví sviđi, ţótt ég sé ungađur út úr fornmáladeild á Íslandi. Ţó svo ađ ţau frćđi, sem Chomsky setti fram á sínum tíma, og sem á íslensku kallast málkunnáttufrćđi, hafi ć ofan í ć tekiđ breytingum sem Chomsky hefur eignađ skjálfum sér, ţó svo ađ ţćr hafi flestar komiđ til vegna gagnrýni frá öđrum frćđimönnum, sem Chomsky virđir ađ vettugi.

Á síđari árum hefur Chomsky orđiđ miklu frćgari og ástsćlli vegna annars en málvísindanna. Hann er einn ađ guđspjallamönnum pólitískrar rétthugsunar, og ţess vegna er honum vćntanlega bođiđ til Íslands, ţví slík „frćđi" ţrífast hjá ákveđnu fólki, sérstaklega eftir hruniđ. Ţađ sem gert hefur hann einna vinsćlastan hjá fólki sem telur sig hafa réttari skođanir en allir ađrir, er einstakur hćfileiki hans til ađ lýsa hatri sínu á landi ţví sem hefur aliđ hann og Ísraelsríki sem er ţjóđríki ţeirra ćttmenna hans sem ekki hata sjálfa sig, eins og ţeir voru annars ţvingađir til ađ gera gegnum árhundruđ ofsókna.

Ţađ eru eru ekki málvísindi sem karlinn ćtlar ađ frćđa Íslendinga um í nćstu viku. Chomsky kemur međ gamalt efni sem hann gaf út bók hér um áriđ, eđa eins og Háskóli Íslands upplýsir; "Chomsky fjallar um stöđu heimsmálanna, lýđrćđi, vald og ofbeldi undir yfirskriftinni: ,,The two 9/11s: Their historical significance". Ţann 11. september verđur áratugur liđinn frá árásunum á Tvíburaturnana í New York en Chomsky hefur talsvert ritađ og rćtt um orsakir og afleiđingar ţeirra".

CHomsky Hezbulla
Chomksy og hryđjuverkahöfđinginn Nazrallah

Í dag er hatur í garđ Bandaríkjanna og Ísraels ţví miđur vinsćlt tómstundargaman međal margra menntamanna á Vesturlöndum og fyllir allt í hugmyndarheimi ţeirra og skođunum. Ţađ eru nćrri ţví orđin fremstu hugvísindin ađ hatast út í Ísrael, ţótt frekar ćtti ađ kalla ţađ hugarangur. Ţó gagnrýni geti mörgum tilfellum veriđ Ísrael nauđsynleg, er hún ekki yfirveguđ međal manna sem kunna ađ meta Chomsky. Gagnrýnin veldur miklu ćsingi hjá gagnrýnandanum og getur hún versta falli endađ međ ađ flokkast sem gyđingahatur. Chomsky mun örugglega krydda rćđu sína međ slettu á Bandaríkin og hann lýkur venjulega fyrirlesrum sínum međ fúlli ćlu á Ísrael međ góđri undirtekt áheyrenda.

Af hverju er Chomsky eins og hann er? 

Fađir [Avrams] Noams Chomskys var hebreskufrćđingurinn William Chomsky, sem eins og móđir Noams, Elsie, talađi jiddísku í ćsku. Ţađ tungumál var ţó bannlýst á heimili ţeirra hjóna. Ţar sjáum viđ fyrsta ţrepiđ í tilurđ ţess sem ég kalla aumkunarvert sjálfshatur Noam Chomskys. Til ađ "meika" ţađ í Bandaríkjunum og víđa annars stađar ţurftu nýlega ađfluttir gyđingar ađ ađlagast kröfum umhverfisins. Ef trúin var ekki yfirgefin til ađ fá stöđur og störf, var ađ minnsta kosti lokađ á alla fornynju frá gamla landinu. Menn litu "fram á veg" og vildu meika ţađ í nýja landinu. Nýja landiđ setti kröfur, ekki síđur en ţađ land sem fólk hafđi flúiđ frá. Kröfurnar í báđum álfum byggđu hins vegar oftast á rótgrónu kynţáttahatri, antísemítisma. Ţú lifđir stundum af ef ţú varst sammála hatursmönnum ţínum.

Ţegar sumir ungir gyđingar í menntageiranum á Vesturlöndum sáu ađ vinstrisinnuđum félögum ţeirra var enn í nöp viđ gyđinga eftir síđara heimsstríđ og bundu ţađ hatur viđ Ísrael, var annađ hvort ađ fylgja lögum eđa land flýja. Viđ sáum fjöldann allan af menntamönnum af gyđingaćttum sem hötuđust út í ţjóđríki gyđinga, einfaldlega til ađ ţóknast umhverfi sínu. Ég ţekki persónulega slatta af slíku fólki.  Međ árunum dró hins vegar úr ţessu sjálfshatri og menn sáu ljósiđ og mistök sín. Ađrir, eins og Chomsky, sem sótti greinilega sjúklega á viđurkenningu umhverfisins ađ halda, efldist allur í sjálfshatri sínu.

Áriđ 1979 varđi gyđingurinn Noam Chomsky ásamt öđrum rétt helfararafneitarans Robert Faurrisons til ađ afneita helförinni á gyđingum í Síđari heimsstyrjöld. Ţađ gerir Chomsky međ tilvitnun í hinn heilaga rétt manna til ađ hafa skođun, rétt sem ég tel hann hafi ţrćlnauđgađ í tilfelli Chomskys. Ćtli hann telji Breivik hinn norska hafa heilagan rétt til ađ hafa skođanir sínar? Ćtli hann skilji ástćđuna fyrir hatri Breiviks og gerđum, líkt og hann skilur ástćđuna fyrir hatri öfgamúslíma í garđ Bandaríkjanna sem leiddi til árásanna á Tvíburaturnana.

Nei, ţađ held ég  ekki, ţađ er ekki sama hver mađurinn er, og ţannig er ţađ oft hjá hentistefnuspámönnum eins og Chomsky og hirđmönnum hans. Chomsky er populisti og lýđskrumari og pólitísk rétthugsun hans er ekki eins rökrétt og málvísindi hans eru - vonandi. Mađur sem er svo afgerandi í dómum sínum á mönnum og málefnum, eins og Chomsky, ćtti ađ vera í stakk búinn ađ búast viđ gagnrýni. En ţar er önnur laus skrúfa í karlinum. Hann tekur illa gangrýni.

Ţegar Chomsky skrifađi formála ađ ógeđslegri bók margdćmds helfararafneitarans franska Robert Faurrisons, hefur pólitísk skvaldur Chomsky fćrst í aukana. Hann segir ţađ sem fólk međ sjálfsánćgjueyrnartappa í eyrunum vill heyra, en ţađ á ekkert skylt viđ hugvísindi.

Ći, ég held barasta ađ Chomsky sé tískufyrirbćri í HÍ, eins og femínistafrćđi Gender-studies, hinsegin- og kynjafrćđi, eđa hvađ ţetta heitir allt... 

chavez_chomsky_jpg

Mađur leyfir sér ađ draga í efa ađ ţessi mađur kunni ađ lesa, en hann var samt sem áđur búinn ađ ná sér í Noam á bókasafninu. Síđan Chavez komst til valda í Venezuela, hefur gyđingahatur veriđ landlćgt, sjá hér og hér.


Mađur er nefndur Eliahu ben David Kahn

 

Hann var Ísraelsmađur sem snemma á 7. áratug síđustu aldar rak á fjörur Íslands og skaut ţar rótum. Ég veit ekki hvort hann svarar lengur ţessu nafni sínu, en ţađ gerđi hann ađ minnst kosti í byrjun 8. áratugarins ţegar ég hringdi dyrabjöllunni á húsi hans í Kópavogi. Ţá var ég međ ávísun í umslagi til hans, sem var merkt ţessu ágćta rammhebreska nafni. Eliahu, eđa Elías var afar glađur yfir heimsóknum mínum og augun tindruđu í gegnum ţykk gleraugun ţegar hann tók á móti umslaginu. Ég var sendur međ ţennan glađning til hans ţegar ég vann sem sendill hjá Ríkisútvarpinu.

Mađur ţessi, sem ţá vann hjá IBM, var einnig tónskáld, og tónskáldiđ Eliahu Ben David Kahn og önnur tónskáld á Íslandi fengu árlega um áramót einhvern fjárhagslegan glađning sem sendur var frá Ríkisútvarpinu. Ég veit ekki af hverju eđa fyrir hvađ, en ţetta hefur örugglega ekki veriđ mikiđ. Síđar, ţegar ég var orđinn eldrauđur borgarskćruliđi í Menntaskóla, hitti ég og talađi viđ Elías í Keflavíkurgöngum, ţar sem hann spilađi gjarna listavel á akkordíon og var seigur ađ tala til ungliđa međ miklum sannfćringarkrafti.

Í dag heitir Eliahu Kahn Elías Davíđsson og ber íslenskt vegabréf og segist vera Palestínumađur og hafnar alfariđ tilvistarrétti Ísraelsríkis eins og ţar er skrúfađ saman í dag. Ég man eftir honum í Vesturbćnum í Reykjavík, ţegar ég bjó ţar um tíma og ţví miđur gat ég aldrei tengt hann Palestínu eins og hann krefst. Hann var ímynd gyđingsins gangandi í mínum augum, ţó hann gengi um í of stórri Hekluúlpu og í kínaskóm.

Líkt og ég trúi ţví ekki ađ hann sé gjaldgengur Palestínumađur, trúir hann ţví ekki á ađ hryđjuverkin ţann 11. september 2001 hafi veriđ framin af öfgafullum múslímum og predikar ţađ á veraldarvefnum. Elías býr nú í Bonn í Ţýskalandi og er, ađ ţví er mér sýnist, öfgafyllri í skođunum en nokkru sinni fyrr.

Elías hefur nýlega (sl. júní) ritađ: „I Am A Radical Antisemite And Am Proud Of It". Ţađ verđur ađ viđurkennast ađ ţetta kemur mér alls ekki á óvart, en hérhér, hér, hér, hér, hér er hćgt ađ sjá hvernig hann skýrir ţetta viđhorf sitt til Ísrael. Ţessi ógeđfellda yfirlýsing hans hefur á tćplega tveimur mánuđum fariđ um eins og eldur í sinu um heim hinna réttlátu í hatrinu sem höndlađ hafa SANNLEIKANN, og ţeir geta varla  haldiđ vatn.

Ţegar Simon Wiesenthal stofnunin í Jerúsalem byrjađi árangurslausar tilraunir sínar til ađ fá mál Eđvald Hinrikssonar tekiđ upp á Íslandi, mćtti Elías eitt sinn vígreifur sem stuđningsmađur hins meinta stríđsglćpamanns á blađamannafund Efraim Zuroffs, og blandađi eins og fleiri vinstrisinnađir öfgamenn á Íslandi viđleitni nasistaveiđarans viđ deiluna viđ botn Miđjarđarhafs.

Á Međfylgjandi fyrirlestrum Elíasar Davíđssonar á YouTube upplýsir hann hvernig hópur ungs fólks á Íslandi, sem Elíasi er mjög tíđrćtt um, telur hryđjuverkin í Bandaríkjunum vera tilbúning og samsćri. Fólk, sem ađ eigin sögn getur séđ í gegnum svindlnúmer Kananna, gat, ţótt furđulega megi virđast,  ekki séđ hvert íslenskur efnahagur stefndi fyrir hruniđ, ekki frekar en kerfisfrćđingurinn Elías Davíđsson.

Elías er einn af stofnendum félagsins Íslands Palestína, en nýlega ásakađi formađur ţess félags mig um ađ vera spćjara fyrir Mossad. Já, ţráhyggja er ljótur andskoti, en allt ţađ sem hér er upplýst umfram ávísanir ţćr sem ég útdeildi á unga aldri er ţó ekkert leyndó. Elías gengur hreint til dyra en eflaust má deila um hvernig hann gengur til skógar, ef hann gengur enn í kínaskóm í vetrarkuldum Ţýskalands eins og hann gerđi í slabbinu í Vesturbćnum. Horfiđ á Elías, ţví svo fáir hafa gert ţađ og látiđ mig vita hvađ ykkur finnst.

 

Ýtir Noregur undir hryđjuverk?

Manfred_Gerstenfeld2_jpg

Dr. Manfred Gerstenfeld er Íslendingum vel kunnur eftir grein ţá sem hann skrifađi nýlega um litla frćgđarför Össurar Skarphéđinssonar til Gaza. Fyrr í vikunni birtist ný grein hans um ţann mikla vanda sem Norđmenn, sér í lagi vinstrimenn, virđast eiga viđ ađ glíma varđandi tilfinningar sínar í garđ Ísraelsríkis og gyđinga. 

Grein Gerstenfelds birtist á Ynetnews.com ţann 2.8. 2011 sjá: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4103213,00.html, og birtist hér íslenskri ţýđingu međ leyfi höfundarins.

Hér, hér og hér má lesa nýlegar greinar Gerstenfelds á málefnum í Noregi

 

Ýtir Noregur undir hryđjuverk?

Eftir Manfred Gerstenfeld

Eftir hin skelfilegu morđ í Oslo og á Utřya, sjáum viđ aukna athygli fjölmiđla á marghliđa andísraelskri hvatningu norsku ríkisstjórnarinnar og menningarelítu landsins. Svein Sevje, sendiherra Noregs í Ísrael, hefur hins vegar enn ekki skynjađ ţetta. Eftir morđin i Noregi, hefur hann gefiđ í skyn ađ palestínsk hryđjuverk gegn Ísrael séu meira réttlćtanleg en hryđjuverk gegn Norđmönnum. Alan Dershowitz brást viđ ţessu: "Ég man ekki mörg önnur dćmi um svo mikla vitleysu í svo stuttu viđtali." Nokkrum dögum síđar sagđi Sevje í viđtali viđ Haaretz: "Saga Noregs gagnvart Ísraels er saga mikils gagnkvćms stuđnings."

Til ađ afhjúpa meinlokuna í síđustu yfirlýsingu Sevje, er hćgt ađ gefa mörg dćmi um hvernig Noregur hefur aliđ á andísraelskum terrorisma, sem lýsir sér á ţrjá vegu. Fyrsta ađferđin felst í ađ beita tvískinnungi og ađ taka vćgt á hryđjuverkum međ ţví ađ gagnrýna Ísrael, um leiđ og lítiđ sem ekkert er minnst á morđárásir Palestínumanna á ísraelska borgara eđa ţjóđarmorđ ţađ sem Hamas hefur á stefnuskránni. Önnur ađferđin felur í sér yfirlýsingar sem óbeint hvetja til hryđjuverka. Ţriđja ađferđin er fjárhagslegur stuđningur til stofnanna sem gera slíkt hiđ sama.

Varđandi fyrstu ađferđina: Áriđ 2002, lýstu nokkrir fyrrverandi međlimir norsku Nóbelsnefndarinnar, sem veitt höfđu Yitzhak Rabin, Shimon Peres og Yasser Arafat friđarverđlaun Nóbels áriđ 1994 - ţ.e. biskupinn í Oslo Gunnar Stĺlsett, Sissel Rřnbeck og fyrrverandi norski forsćtisráđherrann Odvar Nordli - vonbrigđum sínum yfir Peres. Fjórđi međlimurinn, Hanna Kvanmo, sagđi ađ hún vildi óska ţess ađ til vćri leiđ til ađ taka verđlaunin af Peres. Hún sagđi einnig, ađ Peres var á mörkum ţess ađ teljast sekur um stríđsglćpi.

Kvanmo var fangelsuđ eftir Síđari Heimsstyrjöld fyrir ađ hafa veriđ samstarfsmađur nasista. Engu ađ síđur hafiđ norski Sósíalistaflokkurinn, Sosialistisk Venstreparti(SV), valiđ hana til setu í Nóbelsverđlaunanefndinni, sem samanstendur af einstaklingum sem eru tilnefndir af pólitískum flokkum. Ţáverandi biskup í Oslo, Stĺlsett, lýsti ađkomu nóbelsverđlaunahafans Peres ađ mannréttindabrotum sem fáránlegum, en ţagđi um Yasser Arafat, sem hafđi haldiđ áfram ađ fyrirskipa morđ á ísraelskum borgurum, jafnvel eftir ađ hann fékk friđarverđlaun Nóbels. Áriđ 2004 birti Jerusalem Post grein, ţar sem upplýst var ađ međlimir Nóbelsnefnfdarinnar styddu enn val sitt á Arafat. Ţá hafđi Ísrael ţegar birt lista yfir hryđjuverkamenn sem Arafat hafđi fjármagnađ og sýnt ađ undirskrift hans var ađ finna á skjali međ lista yfir fjárhćđir sem greiddar voru til morđingjanna.

 

Ásakanir um blóđfórnir á okkar tímum

Í síđasta mánuđi, deginum áđur en morđin í Osló og Utřya áttu sér stađ, talađi Jonas Gahr Střre utanríkisráđherra Noregs í and-Ísraelskum hvatningarbúum AUF, ungliđasamtaka Verkamannaflokksins. Hann krafđist fjarlćgingar öryggisvarna Ísraels. Střre vissi vel ađ ţćr voru reistar til ađ hindra frekari morđ- og hryđjuverkaárásir Palestínumanna. Hann var ţví óbeint ađ hvetja til hryđjuverka gegn Ísraelum, deginum áđur en sumir áheyrendur hans urđu sjálfir hryđjuverkum ađ bráđ.

Á síđari árum hefur Lúterska kirkjan í Noregi krafist ţess ađ öryggisvarnir Ísraels verđi fjarlćgđar, jafnvel um leiđ og hún viđurkennir ógn ţá sem Ísrael stafar af hryđjuverkum. Ţessi ríkiskirkja getur ţví einnig talist vera óbeinn hvatningarmađur palestínskra hryđjuverka. Hjálparstofnun Norsku Kirkjunnar, Kirkens Nřdhjelp, fćr meiriháttar styrki frá norska utanríkisráđuneytinu. Mađur getur gert ađ umrćđuefni hvort kirkjan tekur ađeins vćgt á hryđjuverkum, eđa ađili sem óbeint hvetur til hryđjuverka. Eftir yfirtöku Hamas á Gasa áriđ 2006, gagnrýndi Hjálparstofnun Norsku Kirkjunnar norsku ríkisstjórnarinnar fyrir ađ "afturkalla efnahagslega stuđning" til "ríkisstjórnar Hamas."

Norsk Folkehjelp gerđi ţađ sama. Norsk Folkehjelp er ein af stćrstu og virtustu mannúđar- og ţróunarhjálparstofnunum Noregs og er fjármagnađ af utanríkisráđuneytinu. Á heimasíđu sinni styđur Norsk Folekhjelp "Stop the Wall Campaign" í Noregi.

Mads Gilbert og Erik Fosse, tveir lćknar af ysta broddi vinstri vćngs norskra stjórnmála, komu til Gaza í Cast Lead stríđinu 2008-2009, og héldu ţví fram ađ ţeir vildu veita Palestínumönnum lćknisađstođ. Eftir 9/11 árásirnar 2001, sagđi Gilbert ađ hann styddi hryđjuverkaárásirnar á Bandaríkin. Hann og Fosse voru mjög mikiđ teknir tali af norskum og alţjóđlegum fjölmiđlum, og komu međ alvarlegar ásakanir í garđ Ísraels. Samkvćmt stćrsta dagblađi Noregs, Verdens Gang, var greitt fyrir ferđ ţeirra til til Gaza af norska utanríkisráđuneytinu.

Gilbert og Fosse láđist ađ nefna ađ Al-Shifa sjúkrahús á Gaza, ţar sem ţeir unnu, hafđi veriđ notađ í hernađarlegum tilgangi af Hamas. Síđar hefur veriđ upplýst ađ forsćtisráđherra Hamas, Ismail Haniyeh og ađrir stjórnendur Hamas tóku undir sig heila deild á ţessu sjúkrahúsinu í stríđinu.

Gilbert og Fosse skrifuđu síđar metsölubók um dvöl sína á Gaza. Ţeir voru enn á ný hljóđir um veru herja Hamas á sjúkrahúsinu ţar sem ţeir störfuđu. Stađhćfing ţeirra um ađ Ísrael hafđi fariđ inn á Gaza til ađ drepa konur og börn er nútíma stökkbreyting á klassískum ásökunum í garđ gyđinga um blóđfórnir. Á baki bókarkápu bókar ţeirra, sem inniheldur andgyđingleg skilabođ, voru athugasemdir skrifađar af Střre og fyrrverandi forsćtisráđherra íhaldsmanna Kĺre Willoch.

Ađ lokum má nefna ađ ađstođarumhverfismálaráđherra Norđmanna, Ingrid Fiskaa, hefur yndi af draumsýnum um hryđjuverk gegn Ísrael. Ári áđur en hún kom inn í ríkisstjórnina, sagđi Fiskaa í viđtali viđ blađ, ađ sig dreymdi stundum um ađ Sameinuđu Ţjóđirnar skytu eldflaugum inn í Ísrael. Mađur ćtti ađ vera á varđbergi gagnvarg slíkum yfirlýsingum í framtíđinni, í ţví skyni ađ greina ţá Norđmenn sem ekkert hafa lćrt neitt af hinum skelfilegu morđum á svo mörgum samlöndum sínum, sem framin voru af „einum á međal ţeirra."

Dr.  Manfred Gerstenfeld hefur gefiđ út 20 bćkur. Tvćr af ţeim fjalla um Ísraels- og gyđingahatur í Noregi. Hér má lesa eina ţeirra.


Höfundur

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson
Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

vilhjalmur@mailme.dk

Bćkur

Kynning á nokkrum fćrslum, greinum og bókum PostDocs


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband